در جدال با خاموشی

قاطعانه با خودم

2007-06-13T12:44:00.000+03:30

فرهنگ:
نابود کردن هیچ انسانی خوب نیست. نه تنها خوب نیست، که حتی کاری بسیار ناپسند است؛ حتی اگر آن انسان دشمن تو باشد، حتی اگر او با معیارهای تو شخص پلیدی باشد.

فرهنگ:
«حرمت انسان» را باید پاس داشت، حال آن انسان هر که می‌خواهد باشد.

فرهنگ:
به تنهایی آدم‌ها باید احترام گذاشت و حریم آن را حفظ کرد.

فرهنگ:
هیچ انسانی تنها متعلق به خودش نیست، اما هیچ انسانی هم مالک انسانی دیگر نیست، نمی‌تواند باشد و نباید باشد.

فرهنگ:
دوست داشتن حق توست، دوست داشته شدن نیز! دفاع نکردن از حق بدیهی خود، رفتاری خالی از منطق است.

نوروز مبارک

2007-03-21T00:05:00.000+03:30

نوروز یک فرصت طلایی برای نو شدن در زندگی ما ایرانیان است و دریغ که همواره این فرصت را از دست می‌دهیم. کاش فرصتی باشد به همین نو شدن، نگاهی نو و تازه داشته باشیم و آن را گونه‌ای دیگر ببینیم. امید که سال جدید، سال گسترش عقلانیت در متن جامعه‌ی ایرانی باشد؛ امید که امسال، سال زندگی و صلح برای ایران‌مان باشد.
دیگر همین چند عکس که امروز گرفتم به عنوان عیدی:

پی‌نوشت: از نام‌گذاری‌های سالانه هم که گریزی نیست؛ امید که لااقل امسال، سال امام حسن باشد!

پراکنده‌های پیش از عید

2007-03-19T20:41:00.000+03:30

1- روزگار چه به سر آدمی و وبلاگ‌ش نمی‌آورد!؟ به این صفحه نگاه کنید: یک پست آن بازمی‌گردد به سال 2005، دیگری به 2006 و این دو پست اخیرش هم 2007! خدا عاقبت‌مان را ختم به خیر کند که نوشته‌ی بعدی به 2008 نکشد...

2- امروز که برای خرید بیرون رفته بودم، محله‌ی شاه‌رضا به طور کامل کساد بود. در طول هفته هم تا آنجا که من در مسیر رفت و آمدم می‌دیدم، بازار بیش‌تر در دست دستفروش‌ها بود تا مغازه‌دارها؛ و آنچه برای من به طور کامل مشهود بود ،پایین بودن قدرت خرید مردم بود. از سوی دیگر جایی خواندم (شاید در همشهری) که سفرهای خارجی در نوروز امسال، افزایشی صددرصدی داشته است! این می‌تواند نشان‌گر افزایش فاصله بین طبقات کم‌درآمد جامعه و قشر مرفه باشد؛ و در پی آن به طور قطع افزایش فواصل انسانی در جامعه‌ی ما...

3- با دوستی در مورد این اسکناس‌های پنجاه‌ هزار ریالی جدید و نشان انرژی هسته‌ای روی آن و همچنین جمله‌ای از پیامبر اسلام که پشت آن نوشته شده است (دانش اگر در ثریا هم باشد، مردانی از سرزمین پارس بر آن دست خواهند یافت) گپ می‌زدم، که این عزیز حکایتی آورد که حیفم آمد آن را این‌جا ننویسم:

روزی خانمی معتقد به حجاب، بدون روسرى مشغول جارو کردن حیاط خانه بود که در همین موقع زنگ در حیاط به صدا درآمد.
زن نگاهى انداخت و دید مرد غریبه‌ای‌ست. پیراهن‌اش را بالا کشید و گذاشت روى سرش که حجاب داشته باشد و مرد غریبه موهایش را نبیند.
پسر تین خانم که روى ایوان خانه دراز کشیده بود، در این موقع به صدا در آمد که مامان ما از این طرف که همه چیز را دیدیم!

نفس چاپ این اسکناس با آن نشان هسته‌ای و آن جمله‌ی پیامبر در تضاد است! این اسکناس نشان‌گر پایین بودن ارزش پول در جامعه‌ی ماست، نشان‌گر این است که ما دچار مشکلات حادی در بخش اقتصاد (همچون سایر عرصه‌ها) هستیم و انرژی هسته‌ای دست‌کم مشکل مردم ما نیست؛ نشان‌گر این است که مردمان اقتصادی حکومت سرزمین پارس بر دانشی که باید، دست نیافته‌اند و ...

4- دو سال پیش در چنین روزی بود که این‌جا به دنیا آمد، اما آن روز‌ها روزگار دگری بود.

5- پیشاپیش نوروز مبارک!

2007-03-18T09:54:00.000+03:30

آیا دوباره قلمم را
در وبلاگ‌شهر رها خواهم کرد؟

وبلاگ‌نويسی در هچل

2006-05-02T20:53:00.000+03:30

1- ماجرای این پست از این جا آغاز شد که ما همین امشب بر روی جعبه‌ی جادوی مسنجر آنلاین شدیم و پس از چند لحظه از سوی یکی از عزیزان این شهر ‌پی‌ام دریافت کردیم. بعد از کمی گپ درمورد روزگار و حال و احوال و این‌که بالاخره نمی‌خواهی این‌جا را استارت کنی، صحبت از مشکل ایشان در لاگین کردن در بخش مدیریت بلاگ ‌اسپات شد. ما هم از همه جا بی‌خبر خواستیم آزمایش کنیم که مشکل کلی‌ست و یا مشکل از دم و دستگاه ایشان است. بعد از چندین ماه وارد شدیم و پرسیدند یعنی می‌توانی در قسمت پست بنویسی؟ ما هم امتحان کردیم و گفتیم: بله!
خدا وکیلی می‌دانستم و می‌دانم انسان بسیار شریفی‌ست، می‌دانستم که بلاگر خوبی‌ست، حتی می‌دانستم که عکس‌های بسیار خوبی هم شکار می‌کند؛ اما ذره‌ای به ذهنم خطور نمی‌کرد که این‌چنین به فنون جنگی هم وارد باشند! هم‌چون سورنا - سردار اشکانی - ما را کشیدند به داخل خانه و وقتی چشم باز کردیم و گفتیم بله، فرمودند خب حالا بنویس!
2- فرصت نشد نوروز را در این‌جاتبریک بگویم، راستش چندان حال و هوای عید هم در دلم نبود! در همان کارتی هم که برای دوستان فرستادم، این حال و هوا مشهود بود! (در ضمن اگر کسی از قلم افتاده، به حساب گیجی من است و نه چیز دیگر.)
3- چند وقتی به لطف یکی از بستگان عزیز عضوی کوچک در یک پروژه‌ی پژوهشی بودم. «فرهنگ واژگان پیشه‌ها» پروژه‌ای‌ست که توسط یکی از نهادهای فرهنگی کشور تعریف شده و امیدوارم ادامه داشته باشد (حال این‌که کی بود و چه شد که این پروژه تعریف شد و چه شد که عملی شد و این‌ها، بماند...). برای شروع، روی دو شغل خیاطی و کفاشی کار شد و نتیجه‌ی کار برای من که خیلی جالب بود؛ تا صاحب‌نظران چه بگویند.
خلاصه این‌که خدای کفاشی شدیم و خدا نکند دیگر بخواهم کفش بخرم! دورنعلکی کن، آز پا، آهن دورگیری، حجره‌دار، لیویس کردن، نیمچه ‌وردست، قبضه کوتاه و ... خدا به داد آن فروشنده برسد!
4- روزنوشتی که سه ماه در آن نوشته نشود همان به‌تر که تعطیل شود؛ به جایش عکس‌نوشت می‌گذارم. چون فلیکر در این سرزمین ف ی ل ت ر است، تصویر کوچک شده‌ی هر عکس را مستقیم می‌گذارم. برای عکس‌نوشت هم پینگی در کار نیست.
خود وبلاگ را تعطیل نکردم و نمی‌کنم، چون می‌دانم روزی جدی‌تر خواهم نوشت. اگر هم ننویسم، باز هم این تنها پل ارتباطی با نوشته‌های بسیاری از دوستان خوبم را از دست نمی‌دهم.
5- دوربین عزیزم را پیش از عید دزد گرامی دزدید! دایی عزیز نصیحت می‌کرد که به هیچ چیز نباید دل‌بسته شد که هرچیزی در این دنیا، در یک لحظه می‌تواند زیر و رو شود. به دلم نشست.
اما این شماره‌ی پنج فقط برای نوشتن این نصیحت دایی جان نبود. نوشتم که بنویسم در کلانتری نزدیک بود ما به جای آقایان دزد بازجویی شویم. اصلا از این هم بگذریم... انشاالله این انرژی هسته‌ای که به در خانه‌ها بیاید، دزدی‌ و سرقت برچیده می‌شود؛ ترافیک شهر روان می‌شود؛ از خطر زلزله‌‌ای که پایتخت میلیونی ما را تهدید می‌کند، کاسته می‌شود؛ کرایه تاکسی‌ها نصف و نصف‌تر‌ و نصف‌ترتر می‌شوند؛ صبح‌ها که به سر کار و محل خدمت می‌رویم، چهره‌ها را خندان می‌بینیم؛ عطر شادی و مهربانی، جای دود و غبار شهرمان را می‌گیرد و خلاصه نان و پپسی و باغ ملی و ... بین همه‌ی ما قسمت می‌شود!
6- این یکی اختصاصی‌ست: چرا این‌قدر سخت شده‌ای مرد! ما همه قربانیان یک آتش‌ایم، نمی‌دانم تو چرا به جای نرم شدن در این حرارت، سخت و سخت‌تر شده‌ای! امیدوارم من اشتباه برداشت کرده باشم، امیدوارم! اما دی‌شب و پس از شنیدن حرف‌هایت، نگران شدم. نه نگران تو، نگران همه‌مان!
7- این‌چنین بود که ما در کمین جنگی آن جناب افتادیم و این چند خط را نوشتیم!

عادت کرده‌ایم!

2005-12-26T12:09:00.000+03:30

امروز - پنج دی ماه - دومین سالگرد فاجعه‌ زلزله‌ی بم است. آن روز‌های پر از درد و مصیبت را کسی فراموش نمی‌کند. نظیر این فجایع باز هم در کشور ما تکرار شد و خواهد شد. این دیگر رسمی‌ست در کشور ما. ما هر لحظه باید منتظر یک اتفاق باشیم، یک فاجعه، یک مصیبت. شب خوابیده باشیم و احتمال دهیم که زلزله بیاید و صبح را نبینیم؛ ظهر مشغول دیدن برنامه‌ی تلویزیون باشیم و بعید ندانیم که یک فروند C130 به ساختمان‌مان برخورد نکند؛ صبح دختر کوچک‌مان به‌همراه دوستان هم‌کلاسی‌اش از سمت مدرسه به اردوی یک روزه برود و احتمال داشته باشد که عصر خبر دهند که همگی در استخر پارک غرق شده‌اند. هیچ‌وقت هیچ چیز بعید نیست و فاجعه بخشی از زندگی ما ایرانیان شده است. مقصری هم وجود ندارد، اگر هم وجود داشته باشد همان پرتقال‌فروش سر محل است که همیشه باید پیدایش کنیم. عادت کرده‌ایم و زود فراموش می‌کنیم. فاجعه این‌جاست!

...

2005-12-21T19:41:00.000+03:30

پائیز
با آن همه رنگ‌های گرم رفت.

تا کدام برف زمستانی
سیاهی آن خاطره را بپوشاند؟

تا کدام نسیم بهار
زخم‌های این تنهایی سرد را
نوازش‌گر باشد...

شب یلدا - 1383

و اما این لباس جدید

2005-10-15T21:21:00.000+03:30

و اما لباس اینجا را عوض کردم، چون این لباس برای کسی دوخته بودیم و ناچار نصیب خودم شد و چون قالب قبلی پاسخ‌گوی یک سری از خواسته‌های من نبود (از همه مهم‌تر بخش بلاگ‌رولینگ آن به هیچ روشی کار نمی‌کرد). به هر حال در هم ریختم‌اش؛ اما به نظرم هنوز ایرادهای اساسی زیادی دارد که فعلا باید تحملش کنم. این‌که بالای وبلاگ شلوغ و پایین آن لخت مادرزاد است سخت آزارم می‌دهد (یکی بگه پس چرا عوضش کردی!؟ مازوخیست داری آخه!). قالب قبلی دارای حجم بود و روح خاصی به وبلاگ می‌بخشید و این‌جا به شدت دوبعدی است و به نظرم بی‌روح. و از همه مهم‌تر این‌که من ول‌کن رنگ آبی نیستم و در اولین وقت ممکن با یکی دو سطل رنگ آبی، به جان در و دیوار این‌جا خواهم افتاد.
از این ها که بگذریم، ذهنم به شدت درگیر امورات دنیوی است (البته از جنس کاری) که در جدال با خاموشی، خاموش شده‌ام. متاسفانه دو سه بحث خوب را در وبلاگ‌شهر از دست دادم و کلی از کامنت گذاشتن و پاسخ به کامنت‌های این‌جا غافل ماندم. اما یکی از این روزها بر‌می‌گردم....

پ. ن. 1: دوستان عزیزم، آقای درویش‌پور، آسمون عزیز و هاله‌ی مهربان: با اجازه کامنت‌تان را به این پست منتقل می‌کنم.

این "پنجره‌ها"ی ساده و دوست‌داشتنی

2005-09-06T02:11:00.000+04:30

اگر آب دست‌تان است یا اگر در حال وبلاگ خواندنید یا حتی اگر مشغول وبلاگ نوشتنید، کار را رها کنید و این تئاتر را از دست ندهید!
"پنجره‌ها" به کارگردانی فرهاد آییش (و همچنین نوشته‌ی خودش) تئاتری بسیار ساده است و همان‌طور که در سایت آن نوشته شده: «پنجره‌ها تصویری است طنز‌آلود از زندگی؛ 9 زندگی که در 9 آپارتمان به موازات هم تصویر می‌شوند...».
"آقا بزرگ" (با بازی استاد علی نصیریان) - پیرمردی تنها و بدون فرزند - بزرگ خانواده‌ای‌ست که با ثروت خود بستگانش را در یک ساختمان جمع کرده و هریک از این خانواده ها به نوعی با مشکلی در زندگی روبه‌رو هستند؛ و این مشکلات در گمان هر‌یک از آن‌ها ریشه‌ در مسائل مالی‌ دارد...
طراحی صحنه برای من بسیار جذاب و به گونه‌ای بود که من تماشاچی را حتی قبل از شروع نمایش به استقبال آن برد.
عنصر شاخص دیگر در "پنجره‌ها" استفاده از موسیقی در متن نمایش بود که به جذابیت نمایش دوچندان می‌افزود و به‌علاوه مانع از یک‌نواختی آن می‌شد.
در میان بازیگران به نظر من بازی فرهاد آییش هم‌تا نداشت و به قولی بنده شگفت‌زده‌ی قدرت بازیگری وی در این نقش شدم. بازی و کار سروش صحت نیز برای من قابل‌توجه بود و حس می‌کردم نسبت به سایر بازیگران تسلط کامل‌تری بر نقش خود و همین‌طور حرکاتش دارد. بازی محمدرضا جوزی من را به‌یاد سایر بازی‌هایی که از وی دیده‌ام، می‌انداخت ("بیتوس بیچاره" و "در مصر برف نمی‌بارد") و البته از بازی وی (و اغراق هایش) لذت بردم. تا فراموش نکردم: جای فهیمه راستکار در این نمایش خیلی خیلی خالی بود...
"پنجره‌ها" نمایشی ساده است که شاید حرف جدیدی برای گفتن ندارد؛ اما تکرار بعضی حرف‌ها که در روزمره‌گی زندگی روزانه‌ی خود فراموش کرده‌ایم، برای من بسیار دل‌نشین بود؛ مثل آن‌جا که آقابزرگ به ما می‌گوید مثل برف سفید و سبک باشیم.

پ. ن. 1: یک نمایشگاه عکس از همین تئاتر در سالن انتظار تئاترشهر برقرار است (که البته بنده به حساب خیلی به موقع رسیدن! فرصت تماشای عکس‌ها را از دست دادم).

پ. ن. 2: خرید بلیط این نمایش به صورت اینترنتی: [+]!!!

پ. ن. 3: راستی چرا بسیاری از هنرمندان ما حتی، یک صفحه‌ی شخصی شامل یک زندگی‌نامه‌ی مختصر و کارنامه‌ی هنری ندارند؟ خیلی پرت گفتم، نه؟

لینک‌های مرتبط:
- "اسکول" شده‌ایم / چرک‌نویس
- تئاتر... / دغدغه‌های دو دختر 18ساله
- فقط يک ماه تمرين برای باز شدن پنجره‌ها / تئاتر ما
- گفت‌و‌گو با مائده طهماسبی درباره‌ی انتخاب بازیگران پنجره‌ها / ساینا
- نشست مطبوعاتی نمایش "پنجره‌ها" / خبرگزاری مهر
و
- گفت‌وگو با فرهاد آئيش نويسنده و كارگردان نمايش «پنجره‌ها» / شرق
- یادداشتی بر نمایش «پنجره‏ها» نوشته و کار «فرهاد آییش» / سینا آذین
- پنجره‌ها به روایت دوربین دات نت: [1][2][3][4][5] (لینک از هفتان)
- پیشنهادی برای تعطیلات آخر هفته: پنجره‌ها / زن روز‌های ابری
- پنجره‌ها برای چه گشوده شده‌اند؟ / یک پنجره
- گزارش شنیداری نمایش پنجره‌ها / پندار
- عکس‌ها و یادداشت آرش عاشوری‌نیا از نمایش پنجره‌ها (کسوف)
- پنجره‌ها به‌روایت زیتون

چگونه در عصر حجر پینگ کنیم؟

2005-08-25T02:42:00.000+04:30

جرقه‌ی این یادداشت در یک گپ دوستانه با یکی از هم‌شهریان اینترنتی خوبم، زده شد. به ذهنم رسید که آن را در قالب یک سلسله یادداشت تحت عنوان "وبلاگ‌نویسی در عصر حجر" بنویسم، که این روزها موضوعات حواشی وبلاگ فارسی و وبلاگ‌نویسی سوژه‌ی خوبی برای این ایده است. مسائلی نظیر فیلترینگ، پیام‌گیرها و پیام‌ها، برخوردهای وبلاگی (و این روزها "پشت وبلاگی")، نامه‌های دسته‌جمعی، قالب و ساختار خود وبلاگ و ... همه می‌توانست دستمایه‌ی خوبی برای این یادداشت ها باشد. اما از آن‌جا که به هر یک از این مسائل در جای خود، توسط سایر دوستان و به سبک‌های مختلف پرداخته شده است، از نوشتن این یادداشت‌ها به صورت سریالی خودداری می‌کنم.
فیلترینگ و به‌خصوص فیلتر کردن بلاگ‌رولینگ آخرین نمونه‌ی برخورد حجری با این پدیده‌ی دنیای مدرن - اینترنت - است. دوستان زیادی راه‌های دور زدن این مشکل را نوشتند که البته همگی وابسته به خود اینترنت بودند. راه‌کاری که اینجا ارائه می‌شود، این تمایز را دارد که خود از جنس راه‌کارهای حجری‌ست. با هم بخوانیم:

1- پینگ محله‌ای: استفاده از دود آتش، روشی‌ است که برای این حالت پیشنهاد می‌شود. این ایده که از سرخ‌پوستان آمریکایی برگرفته شده، به‌راحتی و با چند هیزم در بام منازل قابل اجراست. از مزایای این روش، سرعت مناسب در اطلاع دادن به روز شدن وبلاگ است. بُرد کم و آلوده کردن محیط‌زیست از جمله عیب‌های این روش است. استفاده از این روش برای پینگ کردن برای آن‌ها که در شب‌ها می‌نویسند، منظره‌ای دیدنی را بر بام‌های شهر پدید خواهد ‌آورد.

2- پینگ درون‌شهری: استفاده از پرنده‌ی نامه‌رسان برای این مورد روش مناسبی است. با ساختن یک قفس و چند کبوتر (یا هر پرنده‌ی مناسب دیگر) می‌توان این سیستم پینگ کردن را در منزل خود راه‌اندازی کرد. پیشنهاد می‌شود پیش از استفاده از این روش به مهارت‌های مورد نیاز کفتربازی آشنا شوید. با توجه به رشد روزافزون وبلاگ‌نویسی، در چشم‌انداز این روش باید به فکر ایجاد خطوط پرواز شهری، جهت جلوگیری از سوانح هوایی بود.

3-پینگ برون‌شهری: در این روش که به "پینگ کشوری" نیز مشهور است، از اسپ (یا هر چهارپای مناسب دیگر) و چاپار برای پینگ استفاده می‌شود. این روش به‌طور انفرادی قابل اجرا نیست (به‌ویِژه در شهر‌ها) و پیشنهاد می‌شود دوستانی که به دنبال کسب درآمد اینترنتی هستند به تاسیس شرکت‌های پینگ کشوری و چاپارخانه بپردازند و از این راه، هم کمکی به ما وبلاگ‌نویسان بینوا کنند و هم درآمدی از این راه برای خود کسب کنند.

4- پینگ بین‌المللی: تنها روشی که در برای این حالت به ذهن نویسنده می‌رسد، استفاده از همان روش انداختن بطری در دریا‌ست (در این‌جا خلیج‌فارس). شاید از این روش بتوانیم به روز شدن وبلاگ خودمان را به گوش دوستان برون‌مرزی خود برسانیم. البته وبلاگ‌نویسانی که در شهرهای ساحلی زندگی نمی‌کنند، ناچاراند که از روش‌های ترکیبی استفاده کنند، که کمی زمان‌بر و البته نامطمئن است.

رفیق! نیفتی

2005-08-22T16:00:00.000+04:30

از آن سوی بام افتادن یعنی همین این. کاش الپر عزیز توضیح می‌داد که منظورش از ما کیست؟ و چه کسی این نمایندگی را به ایشان اعطا نموده برای این مرزبندی جدید؟
از این که بگذریم، الپر نشان داد که نگاه بیش‌تر اصلاح‌طلبان درون حاکمیت به رای و خاستگاه شهروند ایرانی، نگاهی ابزاری و برای رسیدن به اهداف جناحی بوده است: "طيفي از مسائل، از جمله مهمترين آنها وضعيت اكبر گنجي، باعث شده بود كه اصلاح‌طلبان نتوانند راه خود را از تحريميان جدا كنند و مرزبندی‌ها و اختلافات خود را شفاف سازند...".
الپر عزیز اگر اگر به ساختار جناح تو آسیبی وارد می‌شود، ایراد در آن‌که ضربه می‌زند، نیست؛ ایراد و نقص در ساختار آسیب‌پذیر جناح توست. اما تو همچنان ضعف را در جای دیگر می‌بینی. خود دانی...
الپر جان نوشته‌ات نشان می‌دهد هنوز از شوک انتخابات بیرون نیامده‌ای و هنوز نفهمیده‌ای که اگر مردم روزی به جناح اصلاح‌طلب رای دادند، رای به نفی همین خط‌کشی‌ها، مرزبندی‌ها و درجه‌بندی‌ها در جامعه بود و اگر دیروز همین جناح شکست خورد، به‌خاطر ناتوانی‌تان در عمل به وعده‌ها بود (گذشته از این‌که امروز می‌بینیم، چندان هم به آن شعار‌ها اعتقادی ندارید).
من دو طیفی را که یکی‌شان می‌پندارد با وبلاگ می‌توانند انقلاب کنند و آن‌یک که همچنان فکر می‌کند وبلاگ‌ها، برنامه‌های ماهواره‌ای فارسی‌زبان و در کل طیف تحریم با این به اصطلاح انقلاب خود باعث شکست خود در انتخابات شدند، دو روی یک جریان می‌بینم. جریانی که چشم بر روی واقعیات امروز بسته و اصرار شدیدی هم برای این چشم بسته راه رفتن خود دارد.

پ. ن. 1: این پست تکراری است. اما گفتم یک‌بار دیگر بنویسم.
پ. ن. 2: کلمه‌ی "خاستگاه" را به اشتباه "خواستگاه" نوشته بودم، که با تذکر دوست خوب و نکته‌سنجم مسعود برجیان آن را تصحیح کردم.

یک سوزن به خود، یک ...

2005-07-27T02:27:00.000+04:30

نمی‌دانم اثر این هشت سال اصلاحات روی ما بود و یا ریشه‌ی این مشکل کهنه‌تر از این دوران است، که ما راه ایجاد تغییرات مثبت را (از به کار بردن کلمه‌ی اصلاحات در اینجا می‌ترسم!) در سکوت و خاموشی می‌بینیم. در بهترین حالت برچسب متانت یا پرهیز از تنش را روی این سکوت می‌چسبانیم (مورد‌ دوم در مورد خود بنده نیز صدق می‌کند!) و می‌گوییم که مبادا، مبادا آتشی بر پا شود و همه چیز را بسوزاند! می‌پذیرم که این ترس از آتش چندان هم بی‌ربط نیست و ما در بحث‌ها و گفتگوها (به‌ویژه آن دسته‌ که از جنس نقد هستند)، عنصر خشونت را کمی زیاد از حد! چاشنی کار می‌کنیم. کاش به جای خشونت، جدیت را در بحث‌ها به کار گیریم. جدیت نیازمند تفکر و آگاهی پیشین است و خشونت همان‌جاست که تفکری در کار نیست.
از این مقدمه بگذریم... قضیه‌ی جنگ جهانی دوم در وبلاگستان (اصطلاح از صنم) تمام شد و امیدوارم دوباره آتشی زیر این خاکستر نباشد. اما نتیجه‌ی سکوتی که ما در برابر رفتار و طرز مواجه‌ی طرف دوم قضیه کردیم (چرا حاشیه می‌روم!؟ منظورم زیتون عزیز است)، بدون شک جنگ‌های خانمان‌سوز‌تری را برای ما در پی خواهد داشت (اشتباه نکنید؛ من سمت مقابل "سکوت" را "ناسزا گفتن" و "هرزنویسی" نمی‌دانم و هرکه با این طرف دوم چنین کرد، بی‌شک این عملش نابخردانه و قابل نکوهش است). بنده باور نمی‌کنم که ضمیر درونی هر کدام ما نسبت به این نوع رفتار بی‌تفاوت باشد. مشکل من سکوت است و نه این‌که چرا رفتار زیتون را نقد نکردید (و البته دیدگاهم را نسبت به ناسزا گفتن و هرزنویسی گفتم). و اگر رفتار ایشان مورد تائید شما بود، چرا در برابر برخی دشنام‌گویی‌ها که به این دوست شد، سکوت کردید؟؟؟ من می‌توانم بی‌طرفی در برابر دعوای بین دو طرف را، با این توجیه که همه‌ی حقیقت بر ما آشکار نیست، درک کنم؛ اما سکوت در برابر رفتار زیتون یا برخی رفتارهایی که در مقابل با وی شد، برای من توجیهی جز "خودسانسوری" یا "بی‌تفاوتی" نسبت به محیطی که در آن زندگی می‌کنیم، می‌نویسیم و ... ندارد. البته قرار نیست همه‌ی ابعاد شخصیتی دیگران را بپسندیم یا نپسندیم (آن هم با معیار‌های شخصی خودمان) و البته قرار هم نیست که چون برخی ابعاد شخصیتی دیگران را نمی‌پسندیم، خود را به کنار نهیم و باز البته قرار هم نیست که با سکوت نسبت به "آثار خارجی" برخی ابعاد شخصیتی دیگران (چه بپسندیم و چه نپسندیم)، از آن طرف بام در پرتگاه بی‌مسئولیتی سقوط کنیم.
و اما زیتون عزیز: آنچه شما کردید، از نگاه من چیزی جز گسترش کینه‌ورزی در وبلاگستان نبود (حتی با این فرض که تمامی ادعاهای تو تمام حقیقت باشد و حقیقت محض باشد و تو دوست خوب فقط روشن‌گری کرده‌ باشی). آزادانه حرف زدن و شفافیت و روشن‌گری میوه‌ی شیرین آزادی‌ست و حفظ حرمت انسان جوهر آن. شما از دیدگاه من شق دوم قضیه را زیر پا گذاشتید.

پ. ن: بنده با مفهوم "تمام حقیقت"، "نیمی از حقیقت" و ... که در این قضیه و در برخی از نوشته‌های دوستان به کار رفت خیلی خیلی مشکل دارم [+]؛ اما در این نوشته فقط در یک جا از این مفهوم استفاده کردم، تا با کسی وارد بحث محتوایی قضیه‌ی دعوای دو طرف، نشوم.

برای نامی

2005-07-25T22:36:00.000+04:30

آقای "نامی" عزیز؛
امروز ساعت یازده و ده دقیقه‌ی پیش از ظهر به دنیا آمدی و اولین عکسی که در وبلاگ عمویت قرار می‌گیرد، شدی. چشم روی هم بگذاریم، تو خواندن را آموخته‌ای و باز ما تا به خود بیاییم، تو آنچه را می‌خوانی، به خوبی درک خواهی کرد. این چند خط را برای آن روز تو می‌نویسم.
تو در روزگاری به دنیا آمدی که انسانیت کالای بازاری بیش نیست، آن هم چه کم‌بها‌. به نام آزادی به‌راحتی صدها بمب بر سر هزاران انسان بی‌گناه ریخته می‌شود و به نام دین در میان مردمان بی‌گناه بمب می‌گذارند، تا امواج خشونت را انتشار دهند؛ در همین روزگار گنجی نامی تنها به خاطر ابراز عقیده در بند است و با مرگ دست و پنجه می‌افکند و باز در همین روزگار به نام همین آزادی بیان، حرمت انسانی توسط هم‌نوعش به راحتی شکسته می‌شود.
نامی جان؛
وقتی کودکی به دنیا می‌آید، چشمانش روشنایی را تجربه می‌‌کند؛ دلم نمی‌خواهد تو روزی با خواندن این‌ها که برایت نوشتم، سیاهی روزگار را برداشت کنی. تو جنگ و خشونت را بخوان و ارزش صلح و محبت را دریاب؛ تو رنج گنجی‌ها را بخوان و آزادگی و شهامت را یاد بگیر. تو له شدن کرامت انسان را بخوان و پاسدار آن باش. تو انسان باش و از این راه، روزگار خودت را پر از نور و سفیدی کن.

یک رنج از هزاران

2005-07-20T00:44:00.000+04:30

امیرحسین عزیز، پاسخ و توضیحی برای این نوشته‌ی من فرستاده است که آن‌را این‌جا می‌آورم و در پایان توضیح کوچکی جهت شکافتن بیشتر مطلب خودم می‌نویسم. ابتدا نوشته‌ی امیرحسین برای من:

***

از يك مقدمه شروع می‌كنم. روايت است در مكان و زمانی كه من به خاطر ندارم‌، نوزادی يك ماهه لب به سخن ‌می‌گشاید و همه‌ی اطرافيان، متعجب از اين واقعه‌، آن را يك معجزه می‌نامند. چندی ‌می‌گذرد و كودك ديگر نمی‌تواند كلمات و جملات عجيب و غريبی را كه اطرافيان از او می‌‌خواهند، بازگو كند. از آن پس، برخی وی را خنگ خواندند و برخي ديگر در پی درمان مشكل تكلم‌اش برآمدند!!!
ما نيز همان كودكيم. باور كنيد. دو سال و نيم است كه در قالب جمعی کوچک (در نهایت ده نفر)، باری را به دوش می‌كشيم كه بار ما نيست. تو خود شاهدی!
ديروز به اين جمله پر‌تفسير برخوردم كه "سينما برای همه است" و از خود پرسيدم "سينما" چه سينمايی است؟ و "همه" كدام همه؟
بهتر است از واژه‌ی "همه" شروع كنم ... آيا اين "همه"، كسانی را شامل می‌شود كه چندی پيش، در عرصه‌ی انتخابات به من فهماندند كه دغدغه‌هایی بسيار واجب‌تر از فرهنگ، هنر، انديشه، فرهيختگی، آزادی بيان، روزنامه، كتاب، نويسندگان، شعاردهندگان "يه ور شده"، وبلاگ، جنبش ضد سانسور و ... دارند؟ آيا آن‌هايی كه از كنار خيابان كپی با يا بی‌كيفيت فيلم‌های درحال اكران را می‌خرند و همگی اعضای جنبش "گور بابای كپی‌رايت و صاحبان آثار هنری" هستند‌، نيز بخشی از اين "همه" هستند؟ برخی روزنامه‌نگاران و نويسندگانی كه برگزاری اين برنامه‌ها را نه به نام ما، كه به نام مسئولان محل برگزاری نوشتند (‌و اتفاقاً از روزنامه‌های به‌اصطلاح فرهيخته و آزادی‌ مدارند همچون روزنامه‌ی شرق)، نیز در اين "همه" جايي دارند؟ البته در سينما بايد عادت كرد كه "همه" يعنی "همه"، به هر‌ معنايی و غر هم نبايد زد. چشم غر نمی‌زنیم.
اما وقتی در عرض شش ماه، سه برنامه‌ی عريض و طويل را [ + + + ] نه به قصد پركردن جيب‌مان، كه به خاطر نفس عمل و پاسداشت برخی بزرگان سينما، با تمام قوا برگزار كرديم و در نهايت نزديك به پانصد هزار تومان ضرر كرديم، آيا كسی پاسخ‌گوی ما بود!؟ كسی نمی‌داند، ولی ما براي برگزاری چنين برنامه‌هايی، چاره‌ای جز آن‌چه كرديم نداشتيم. هيچ چاره‌ای، جز آن‌كه برگزار نمی‌كرديم! زيان حاصله از اين برنامه‌ها با بودجه‌ی سال قبل‌ ما، یکسان شد و فكر كنم دريافتيد بودجه‌ی ما در دوسال گذشته، چه‌قدر بوده است.
و اما "سينما". ما برای بزرگان سينمايی خودكشی كرديم، كه برخي از آنها ما را برای حضورشان در اين برنامه‌ها به مرز جنون كشاندند. همان‌هایی كه ما امروز در برابرشان عددی نيستيم و آن‌ها سر‌ كارند و ما الحق سر كار. خودت شاهدی.
به چند بزرگداشتی كه در همين يكي دو ماه اخير و توسط برخي مراكز سينمايي برگزار شد، نگاه كن! آن‌ها هم عريض و طويل‌اند و هم وضع‌شان از ما بهتر است و هم از افراد باتجربه‌ای تشكيل شده‌اند و ببين چه افتضاحاتی به بار آورده‌اند.
چرا بايد چنین تلقی شود كه ما حتی به قيمت زيان مادی و معنوی و آزارهای مرسوم در زمينه‌ی كسب مجوزها و دعوت از هنرمندان رنگارنگ، وظیفه داریم برای "همه" كار سينمایی كنيم؟ منتها کسی نيست بگويد، اگر ما داريم بار كس ديگری را به دوش مي‌كشيم، چرا لااقل حمايت‌مان نمی‌كنند؟ شما از ضعف ما می‌نويسيد، ولی ريشه‌ی ضعف جای ديگری‌ست. ما همان كودكی هستیم كه ذكرش رفت و هنوز راه زيادی حتی تا جوان شدن داريم؛ چه رسد به پختگیِ ميانسالی.
با همه‌ی اين اوصاف‌، سال گذشته بودجه‌ی ما معادل صفر تومان بود. با اين حال سه فيلم توليد كرديم‌ [ + + + ]، سه نشست خصوصی برگزار كرديم [ + + + ] و سايت را راه‌اندازی کردیم. اگر بودجه‌ای برای جبران ضررهای مادی و حوصله‌ای برای فراموش كردن مشقت‌ها، توهين‌ها و ... داشته باشيم، شايد باز هم عاشقانه برای اين "همه" و با حضور این اهالی قدرت‌مدار "سينما"، برنامه‌ای برگزار كرديم.
فقط می‌خواهیم اين كودك باهوش را به عنوان يك بزرگ‌سال خنگ يا كم فروش يا خودخواه معرفي نكنيد. چون اگر عمری باقی باشد، قرار است بزرگ شويم.

***

و توضیح من:
امیرحسین عزیز، من بیش از هر کس دیگری شاهد زحمات‌تان در انجمن بودم و هستم و این را هر دو می‌دانیم.
نوشتم «سینما برای همه است» و برای این همه استثنایی قائل نیستم. رسالت کار فرهنگی حکم می‌کند که این سختی‌ها را که از «همه» و نیز اهالی «سینما» (یا همان اهالی فرهنگ) می‌بینیم، تحمل کنیم؛ حتی اگر حمایت نشویم و ناسزا بشنویم.
پشت نوشته‌ی من این بود که عده‌ای می‌خواهند، هر نوع رابطه‌ی هنرمند آزاد (در این‌جا فیلم‌ساز) با من، تو، آن‌ها که به دیگری رای دادند، آن‌ها که بدون در نظر گرفتن حق کپی‌رایت از کنار خیابان نسخه‌ی فیلم‌های در حال اکران را می‌خرند و در کل «همه» قطع شود. از سویی به او یا اجازه‌ی ساختن فیلم نمی‌دهند یا اجازه‌ی نمایش آثار پیشینش را و از سویی دیگر برای تو آن‌چنان دردسر و کاغذ‌بازی دست و پا می‌کنند که از خیر همین برنامه‌ی بزرگداشت دو ساعته، برای همیشه می‌گذری. درست همین جا همین اندک رابطه نیز قطع می‌شود و من، تو و آن هنرمند که جزئی از این «همه» هستیم، زیانش را هر یک به نوعی می‌بینیم.
من به ضعفی در انجمن اشاره کردم و تو به درستی بخشی از «ریشه‌ی این ضعف» را به من نشان دادی. اما باز من به تو می‌گویم مواظب باشیم، میوه‌ی درختی که ریشه‌اش را نشان دادی، نباشیم.

من سوشی را می شناسم

2005-07-14T03:19:00.000+04:30

من سوشی را می‌شناسم؛ نه در دنیای مجازی، که در دنیای حقیقی. همانجا که همه نفس می‌کشیم، راه می‌رویم، می‌خندیم، گریه می‌کنیم، دلجویی می‌کنیم، تهمت می‌زنیم، و ... حاضرم در هر دادگاهی شهادت بدهم که او یکی از پلیدترین، دوروترین و فاسدترین انسان‌های روی زمین است. بارها صدای ناله‌‌های کودکانش را به‌خاطر کتک‌ها و شکنجه‌های مادرشان، شنیده‌ام. بارها دیده‌ام که او با مردان غریبه در محل تردد می‌کند. بارها با چشمان خود دیده‌ام که او با حالتی خمار، در حال خرید مواد مخدر از مواد فروشان پارک سر خیابان است. بارها دیده‌ام که همسر سابقش، پشت در منزل او می‌خواست که تنها برای ده دقیقه کودکانش را ببیند و او با چه بی‌رحمی تمامی این خواسته‌ی پدر کودکان را بی‌پاسخ می‌گذاشت. از رذایل اخلاقی و بیماری‌های آشکار روانی وی هر چه بگویم، کم گفته‌ام... راستی، شنیده‌ام که او سایتی با نام "سوشی و پیشی‌هایش" هم برای خالی کردن عقده‌های خود و انتقام‌گیری از همسر سابقش و عوام‌فریبی (همان گوسفند فریبی) به‌راه انداخته است و در آن دروغ و حرف‌های خاله زنکی تحویل خوانندگان می‌دهد. این‌ها که می‌گویم نه فقط مشاهدات من تنها، که تمام اهل محل بر آن گواه دارند.
چند روز پیش از پنجره‌ی اتاق خود دیدم که همسر سابق وی به همراه یک مامور نیروی انتظامی به در منزل او آمد و با نشان دادن برگه‌ای و پس از کمی انتظار، کودکان را از سوشی تحویل گرفت و رفت. روز بعدش از همسایه‌ها شنیدم که پدر بچه‌ها از دادگاه اجازه گرفته است که بچه‌ها را برای چند ساعت در یک روز از هفته ببیند.
چند روزی است که می‌بینم از بچه‌ها خبری نیست و این‌طور که شنیده‌ام پدرشان آن‌ها را در راس ساعت مقرر نیاورده است. در این چند روز می‌بینم که چهره‌ی سوشی گرفته است. اما به درک. حقش بود این انسان گرگ‌نما. آن‌چنان سرتاسر وجودم خوشحال است که می‌بینم سوشی به چنین حقارتی افتاده است. سزای انسان‌هایی رذلی نظیر سوشی، همین است. باید با آن‌ها مثل خودشان برخورد کرد و از حرکات حیوانی خودشان برای مقابله با خودشان استفاده کرد. خوشحالم که قانون ما، راه را برای برخورد شخصی با چنین انسان‌های رذلی باز گذاشته است و می‌شود آن‌ها را چنین چزاند. خوشحالم، اصلا چه اشکالی دارد که گهگاه حق چنین موجوداتی که خودشان بارها و بارها حقی را ناحق کرده‌اند، پایمال شود؟

پ. ن: هرگونه شباهت اسمی در این روایت با شخصیت‌های مجازی و واقعی که شما می‌شناسید، کاملا تصادفی‌ست.

نگاه کن!

2005-07-14T00:52:00.000+04:30

...

نگاه کن
چه فروتنانه بر درگاه نجابت به خاک می‌شکند
رخساره‌ئی که توفان‌اش
مسخ نیارست کرد.

چه فروتنانه بر آستانه‌ی تو به خاک می‌افتد
آن که در کمرگاه دریا
دست حلقه توانست کرد.

نگاه کن
چه بزرگ وارانه در پای نو سر نهاد
آن که مرگ‌اش میلاد پر هیاهای هزار شه‌زاده بود.

نگاه کن!

(احمد شاملو - ابراهیم در آتش - میلاد آن‌که عاشقانه بر خاک مُرد)؛

تردید در آینده‌ی NGO ها

2005-07-07T21:06:00.000+04:30

ویژه‌نامه‌ای به دستم رسید از نمایندگی سازمان ملی جوانان در استان تهران که ویِِِِژه‌ی اوقات فراغت تابستان 1384 بود و در آن سخنانی از نماینده‌ی سازمان ملی جوانان در استان تهران با عنوان "با اوقات فراغت جوانان سلیقه‌ای برخورد نکنیم" چاپ شده بود. در میان سخنان ایشان به نکته‌ای قابل توجه برخوردم:
« ... وی درباره‌ی مشکلات بودجه در سال جدید گفت: امسال محدودیت ما در مسائل ابلاغی بودجه بیشتر شده است و بسیاری از بودجه‌های سازمان ملی در سال 84 توسط مجلس شورای اسلامی به‌صورت تکلیفی درآمده است. به این جهت از کل اعتبارات ابلاغی، بخشی به برنامه‌ی 30211 تعلق دارد که کمک به گسترش فرهنگ و معارف قرآن در میان جوانان است و بخش دیگرش از محل برمانه 30303 کمک به تقویت تشکل های قرآنی خواهران است...».
قصد غر زدن و این‌که بگویم پس با این حساب تکلیف تشکل‌هایی که در زمینه‌ی محیط زیست، امور هنری، گردش‌گری و ... فعالیت می‌کنند چیست، را ندارم. با چنین طرحی این تشکل‌ها یا باید به ریا در طرح‌های خود روی بیاورند یا باید نگاه‌شان به آسمان باشد. هر چند این ایراد به خود این نهاد‌ها وارد است که یک تشکل غیردولتی نباید وابسته به بودجه‌ی دولتی باشد و از لحاظ مالی باید خود درآمد‌زایی باشد. اما این حرکت جوان بی‌حمایت دولت نیز بسیار شکننده است.
تشکل‌های غیردولتی قرار بود زیربنای جامعه‌ی مدنی ما باشند. آن حلقه‌ی مفقوده‌ای که در این انتخابات موجب گسست جریان اصلاحات و متن جامعه شد، می‌توانست همین تشکل‌های کوچک غیر دولتی (در ایران نیمه‌دولتی یا تمام دولتی) باشد. به هر حال این نکته را آبادگران ساکن مجلس به‌ خوبی فهمیده‌اند و این طرح نشانه‌ی تیر خلاصی‌ست که ظاهرا به این نهاد‌های مدنی شلیک شده است.

یک، دو، سه: فردا

2005-06-18T18:38:00.000+04:30

1- دوستان معینی من:
روی صحبت من با آن دسته از دوستانی‌ست که تنها عامل شکست امروز را تبلیغات دوستان تحریمی می‌بینند. به‌راستی تحریمی‌ها عامل اصلی شکست دکتر معین در انتخابات بودند؟ به گمان شما، این طرز تفکر دیجیتالی اندیشیدن نیست؟ آیا ما آمار دقیقی از ضریب نفوذ ماهواره و اینترنت در شهرهای کوچک و روستاهای کشور در دست داریم؟ آرای نقاطی که کمترین دسترسی را به این وسایل ارتباط جمعی دارند، همگی به معین بود؟ من در این بخش وجدان خود بچه‌های مشارکت را فرا‌ می‌خوانم. همان‌ها که در شام آخر تبلیغات، در میدان‌های شهر با مردم رو‌در‌رو صحبت کردند. دوستان عزیز، چند نفر در آن جمع گفتند که رای نمی‌دهند، چون فلانی در ماهواره و اینترنت گفته است رای ندهید؟ آن‌چه من بیشتر در آن شب شنیدم، همه دلسردی بود: از سرنوشت قانون مطبوعات، از سرنوشت رسیدگی به آسیب‌دیدگان پرونده‌ی کوی دانشگاه، از توقیف فله‌ای مطبوعات، از سرنوشت پرونده‌ی مرگ زهرا کاظمی، از نحوه‌ی واکنش خاتمی در برگزاری انتخابات مجلس هفتم و البته شکوه از اوضاع اقتصادی. من منکر تغییرات مثبت پدید آمده در این هشت سال نیستم. در این هشت سال من چند تئاتر خوب دیدم، کتاب‌های خوب بسیاری چاپ شد، امروز من می‌توانم در فضای آزادتری حرف بزنم، امروز من می‌دانم که چند اسکله‌ی غیر مجاز در کشور وجود دارد، چه کسانی و با چه استفاده از چه رانت‌هایی در پیشرفت اقتصادی کشور سنگ‌اندازی می‌کنند و... آری من در این هشت سال آگاه‌تر شده‌ام، چرا که فضای شفاف‌تری در کشور نسبت به پیش‌ حاکم است. اما:
الف- این‌که تمامی این پیشرفت‌های هر چند اندک را به پاس وجود خاتمی در کشور بدانیم، سر خویش را در برف فرو کردن است. نقش خود ما به عنوان نسل جوان جامعه کجاست؟ همین وجود ما – نسل جوان - در کشور (و نه حتی پویایی و تحرک‌ نسبی‌مان در این چند سال اخیر) اقتدار‌گرایان را به عقب نشینی وادار می‌کرد و خاتمی خود زاده و سوار این موج بود و در نهایت هم جا ماند. از نقش شرایط بین‌المللی نیز نباید غافل ماند.
ب- این که تمامی این ناهمواری‌ها و ناملایمات هشت سال گذشته را به گردن خاتمی بیاندازیم، بی انصافی‌ست. اما او رییس جمهور کشور بود. مسئولیت را او برعهده داشت. او بود که دو بار سوگند یاد کرد. به جد معتقدم، اگر خاتمی تنها در یک مورد از آن موارد ذکر شده، عمل‌کردی قاطع از خود نشان می‌داد؛ آن قشر که دیروز به پای صندق‌های رای نیامدند، باور می‌کردند که رییس جمهور در کشور دارای نقشی هر‌چند اندک است و آن قشر هم که آمدند و رای خود را به ادامه‌ی اصلاحات ندادند، از خیر وعده‌های رنگارنگ بر‌طرف شدن تنگناهای اقتصادی می‌گذشتند و دوم خرداد دیگری رقم می‌خورد.
نه! دوستان معینی من، تمامی عوامل شکست را در تبلیغات هواداران تحریم نبینیم.

2- دوستان تحریمی من (که خود نیز جز آنها بودم):
دیروز برای چندمین بار ثابت شد که پیچیدگی‌های ساختاری جامعه‌ی ایرانی بسیار فراتر از آنی‌ست در رادیوها شنیده می‌شود یا در این فضای مجازی خوانده می‌شود و یا در شبکه های تلویزیونی دیده می‌شود. این نقص که تصویر درستی از ایران، در ذهن ایرانیان خارج از کشور (آن‌ها که سال‌هاست وطن خود را ترک کرده‌اند یا وادار به ترک آن شده‌اند) وجود ندارد، در ابتدا به‌خود ما (مایی که در ایران زندگی می‌کنیم و یا کسانی که در همین چند سال اخیر از کشور خارج شده اند) باز می‌گردد. بدین نحو که یا ما ساکت‌ایم و یا همه چیز را از دیدگاه و سلیقه‌ی شخصی خویش بازتاب می‌دهیم. عامل دوم، اصرار خود این دوستان بر همان برداشت‌های شخصی خودشان از ایران است. نمی‌شود برای وطنی که سال‌ها از آن دور بوده‌ایم، آرزوها داشت (که این بی‌شک حق هر ایرانی در هر جای دنیا‌ست)، ولی کوچک‌ترین تلاش واقع‌بینانه و کارشناسانه‌ای برای شناخت جامعه‌ی امروز ایران نکرد. دوستان عزیز! اینجاست که من می‌گویم این تلاش‌های گران‌قدر برای رسیدن به آرزوهای به‌حق‌تان (که چه بسا آرزوهای ما نیز باشد و هست)، برای من شهروند ساکن ایران گران تمام شده ‌است و می‌شود (نمی‌گویم تنها تلاش‌های من، مثبت و اثر‌بخش است).
از این بگذریم و به بحث تحریم و انتخابات برسیم. هر‌چند واکنش‌های برخی از این دوستان در نوشته‌های امروز و در برخی پیام‌گیر‌ها حکایت از این دارد که این دوستان در باز کردن چشم خود به حقایق دچار عناد‌ورزی با خویشتن (آگاهانه یا غیر‌آگاهانه) هستند؛ اما دوستان عزیز! آن‌چه ما در پی‌اش بودیم، حاصل نشد. نگاه کنیم:
کل آرای ماخوذه را منهای آرای سفید، آرای باطله، آرای آقای معین و حتی آقای مهر‌علیزاده کنیم. برای رفع هر شک و شبهه‌ای یک میلیون رای دیگر هم، از حاصل کم کنیم. نتیجه را بر تعداد کل رای‌دهنگان مجاز تقسیم کنیم. اگر حاصل کمتر از عدد نیم شد، من تمامی حرف‌های این بخش نوشته‌ام را، پس می‌گیرم.
هیچ قدمی رو به جلویی نتیجه نمی‌دهد، مگر آنکه ما آن‌را با نقد خود از قدم‌های پیشین‌مان شروع کنیم.

3- و اما امروز (فردای انتخابات):
این انتخابات گذشت و سرانجام یکی از آن سه تن بر صندلی ریاست‌جمهوری تکیه خواهد زد. ولی من راه فردا را دیگر از مسیری که دیروز طی کردم، نمی‌بینم. دیگران خود در انتخاب راه مختارند، ولی من اجازه‌ی نقد خود را که دارم؟
حرف من در این‌جا ادامه‌ی دوستی‌هاست و امیدوارم پس از چند روز که فریاد‌های‌مان بر سر یک‌دیگر خالی کردیم، خود را آماده‌ی یک دوره‌ی جدید و البته سخت‌تر کنیم.

پ. ن: این نوشته شبیه بیانیه به خود گرفت؛ ولی هر آن‌چه نوشتم تنها حرف‌های دل خود، بیش نبود.

به یاد نصرت رحمانی

2005-06-17T19:21:00.000+04:30

امروز 27 خرداد، پنج‌امین سالگرد خاموشی نصرت رحمانی، شاعر عصیان و غم‌ است. به یاد گرامی او یکی از شعرهایش را در اینجا می‌نویسم.
از نصرت و آثار او، می‌توانیم در اینجا بیشتر بدانیم.

آینه‌ی پنجاه و هشت

یلدایی از شکیب
در بهت آینه بسته است پود و تار
تابوت من کرانه گرفته است
در تنگ انتظار

دستی کجاست تا گره بگشاید
از گیسوان باد
تا بادبان بفرازم، سوی دیار یار

آئینه‌دار
آن لاشه‌ای که در کفن آرزوی من
در خواب انجماد فرو رفت
نامش یقین نبود؟

تدفین اشک بر صحاری دامان
با طعم تلخ دشنه‌ی بدرود
در پرسه‌های شبانگاه
آئینه‌وار
بیاد آر...
در کجای زمان بود
یاد... ، آر؟

آیا به کارگاه جهان نقش شاعران
این است: نبش گور
و سقط جنین خاطره با چنگک قلم!
یا...
آواره در قلمروی طامات؟

آئینه‌دار
وقتی که عطر شعرهای پریشم
در سایبان گوش تو پیچید
روح من، این گسیخته، این از تبار درد
در هُرم شعله‌ی نفست، سوخت
آموخت:
عشق این کلید طلایی
در قفل مرگ نمی‌گردد.

باید چو رود در رگ آواز خویشتن پویید
و در میانه‌ی مرداب ته نشست
باید میان نطعی خونین
زانو شکست
و زیر تبر شماره‌ی معکوس شمرد.
یا همچو آبشار در دل پرواز خویش پرپر شد!
و جام را شکست
پاشید باده را.

هرگز من انتخاب نکردم
هم جام را شکستم،
هم ته نشین شدم
بر کف دستم نگاه کن
پنجاه و هشت سال پریشانی

یاد آر...، یار...، یار
با دل شوخم چه کرده‌ای
وقتی میان کوچه و بازار دست تو
سرگرم شیطنتی کودکانه بود
با او چه کرده‌ای
که پیر شد، میان می‌کده یخ بست
طرار
وز یاد این مبر
پای برهنه بر لبه‌ی تیغ
رقصانده‌اند، رقصانده اند
خسته‌ی من را
تا موسم سحر
با طیف بوی گل سرخ
افطار کرد‌ه‌ام

آیا انسان یعنی که: انفجار
و زندگی:
پرتاب از رحم به ته گور؟
دیگر شفای عقل
در اعتبار عشق و جنون نیست؟

ویرانم،
ویرانم،
ویران
دیریست تا خروس،
برکشیده بانگ سوم خود را
و انکار ما تثبیت گشته است

هرگز عروج را
باور نمی‌کنم
اما...، فرود، بی چتر نجات در جلجتا
پرواز در حیات مسیحاست!

ترسم همه ز جوجه عقابی‌ست
کامروز بیضه شکسته‌ست
ماری گرسنه می‌ربایدش، اینک
از گود آشیان!

آیا چه کرد بایدم ای یار؟
برخاسته، دستی به کار ببندم

هرگز گره به باد مزن
همواره زیر لحظه ی موعود
پیاله دور دگر می‌زند
نوبت به دیگری
امکان همیشه هست!

یلدایی از شکیب
در بهت آینه گسترده پود و تار
برخاسته است دود
از کهنه‌ی کهن.

از رنجی که می‌بریم

2005-06-14T11:31:00.000+04:30

اسد عزیز از من خواسته است، متن فراخوان کانون نویسندگان ایران برای گردهمایی فردا (امروز) سه‌‌شنبه در برابر زندان اوین را در وبلاگم منتشر کنم. چشم، این وظیفه‌ی من است:

مردم آزاده‌ی ایران، سازمان‌های مدافع حقوق بشر!
ناصر زرافشان هشتمین روز اعتصاب غذای دردناک خود را می‌گذراند و در خطر جدی مرگ قریب‌الوقوع است. ناصر زرافشان مبتلا به بیماری حاد کلیوی است و هر لحظه بر وخامت بیماری او افزوده می‌شود. ما از همه‌ی مردم، نهادهای فرهنگی و اجتماعی درخواست می‌کنیم که درگردهمایی اعتراضی تحصن کنندگان، از ساعت چهار تا شش بعد از ظهر روز سه‌شنبه بيست و چهار خرداد هشتاد و چهار در برابر در بزرگ زندان اوین شرکت کنند.
کانون نويسندگان ایران - ٢٢/٠٣/٨٤

اما سه نکته:
1- دوست خوبی پرسید که چرا اکثر مطالبی که می نویسم سیاسی ست؟ و من پاسخ دادم، بسیاری از این موارد که تا به حال نوشتم، برای خود من بعد سیاسی چندانی ندارد و بیشتر جنبه‌ی انسانی آن برایم اهمیت دارد.
دریغ که نفس کشیدن هم در فضای امروز جامعه‌ی ما تعبیری سیاسی دارد.
2- در تجمع یک‌شنبه، بین زمین و هوا گرفتار بودیم. از سویی پلیس اجازه‌ی رفتن به محل اصلی را نمی‌داد و از سوی دیگر، در سمت ما شعارهایی داده می‌شد که هیچ ربطی به موضوع تجمع نداشت. نه این‌که آن شعارها مورد تائید من باشد یا نه، اما موضوع اصلی تجمع چه بود؟ امروز هم قرار است این اتفاق تکرار شود؟
3- امیدوارم امروز دیگر بمبی در این شهر منفجر نشود. نمی‌دانم انفجار آن سه بمب در تهران در همان روز تجمع (یک‌شنبه) اتفاقی بود یا نه. اما خطاب به آقای بمب‌گذار: بگذارید در محیطی بدون خشونت‌ فریادمان را بزنیم. بمب‌گذار جان! شما یکی از بزرگ‌ترین سدهای دموکراسی‌خواهی در کشور هستید. راحت‌مان بگذارید.

دماب به کدام سو می‌رود؟

2005-06-06T20:56:00.000+04:30

مقدمه:
من در دماب به دنیا نیامده‌ام، اما یک چهارم از من به آنجا می‌رسد و تا حد زیادی به آن‌جا احساس تعلق می‌کنم. در این نوشته قصد دارم در کنار معرفی این روستا، از مشکلات و فعالیت‌های انجام شده در آن‌جا و نتایج به‌دست آمده از این فعالیت‌ها بنویسم. در نوشتن این مطلب از چند نوشته‌ی شهرداد عزیز وام گرفته‌ام.

دماب کجاست؟
روستای دماب در دامنه‌های زاگرس و بین شهرهای گلپایگان، نجف
آباد و خوانسار در منطقه‌ی مهردشت قرار دارد.
تاریخ بنای روستا را حدود سه قرن پیش دانسته‌اند، به‌طوری که قدیمی‌ترین شی تاریخی پیدا شده در روستا (پی‌سوز سنگی) به‌تاریخ 1112 و قدیمی‌ترین سند پیدا ‌شده در روستا به‌تاریخ 1216 است.
دماب در مرز بین دو فرهنگ کوچ‌نشین و یک‌جا‌نشین قرار گرفته است. روستا از نگاه معماری دارای بافت قلعه‌ای‌ با ویژگی‌های تدافعی است و به قصد تمرکز امنیت در یک نقطه شکل گرفته است.
اقلیم منطقه سرد و خشک است. روزهای گرم و شب های خنک ویژگی آب و هوای منطقه است.
دماب علاوه بر بافت تاریخی خود دارای بناهای‌های تاریخی متعددی است. مسجد آب‌طالب، حسینیه، قلعه‌‌ی حسن‌بیگ و قلعه‌‌ی علی‌احمد از آثار دوره‌ی قاجاریه و عمارت کدخدا از آثار دوره‌ی پهلوی در این روستا‌ ست. همچنین در نزدیکی روستا دو قلعه‌ی تاریخی به‌ نام‌های قلعه‌سنگ (از آثار دوران پیش از اسلام) و قلعه‌ی جلوگیر (از آثار دوران صفوی) قرار دارد.
چشم‌انداز‌های زیبا و زندگی بومی از دیگر زیبایی‌های دماب هستند. در سال‌های اخیر یکی از بزرگ‌ترین فرش‌های دنیا به مساحت 1422 متر‌مربع در این روستا بافته شده ‌است.

مسأله‌ی دماب چیست؟
در سه دهه‌ی گذشته تمامی امکانات اولیه‌ی زندگی برای روستاییان فراهم شده است: آب، برق، تلفن، آسفالت گذرها و در اینده ی نزدیک گاز؛ اما هنوز مشکلات عمده‌ای که وجود و هویت روستا را تهدید می کند، وجود دارند:
- اميد به پيشرفت و زندگی بهتر در مردم وجود ندارد.
- روند مهاجرت سريع است (کاهش جمعیت از 1200 به 900 نفر طی 8 سال اخیر).
- زمين‌های كشاورزی حتا با وجود آب رها می‌شود.
- مشكل اعتياد جدی است.
- جوانان اعتماد به نفس كمتر و مشكل بی‌هويتی دارند.
و فقر چهره‌ی حاکم بر روستا‌ ست.
برای نمونه جوانان این روستا برای گذران اوقات فراغت خود در دهه‌ی پنجاه به بازی‌های محلی نظیر گوگ زيرش كنی، لپربازی و ... می‌پرداختند، در دهه‌ی شصت به ورق‌بازی، تخته‌ نرد و ... و در دهه‌ی هفتاد به مصرف ترياك در باغ‌ها و گاراژهای اصفهان.

باور‌ها و خواست‌ها:
با توجه به معضلات ذکر شده، جمعی اندک از دمابیان ساکن و غیرساکن روستا با باور به این‌که:
- دماب بايد پايدار و زنده بماند، زيرا بخشی از خاطرات و هويت ما است؛
- دمابيان بايد هويتِ خود را با شناخت خويشتن بازيابند؛
- ناهنجاری اجتماعی تنها با رشد فرهنگی قابل حل است؛
- روستايی بايد دوباره منشا توليد باشد؛
- تنها امكانات و تاسيسات نيست كه روستا را زنده نگاه می‌دارد، بلكه اقتصاد و توسعه‌ی درون‌زا آن را ماندگار خواهد كرد؛

‌شروع به حرکت در جهت ‌خواست‌های خود کردند:
- تقويت احساس تعلق؛
- جلب مشاركت دمابيان در ارتقاء آن؛
- بازشناسی هويت و پيشينه؛
- اجرای طرح‌های توسعه‌ی فرهنگی؛

و چه کارهایی انجام شده است؟
الف- مطالعات مردم‌نگاری، فرهنگ و تاريخ:
این مطالعات شامل گردآوری ادبیات شفاهی، اسناد قدیمی و اشیاء موزه‌ای و انجام پژوهش‌های مردم‌نگاری و تاریخ انجام گرفته است.

ب- ايجاد مراكز فرهنگی:
ساخت و تاسیس خانه‌ی فرهنگ دماب اولین گام در این راستا بود. خانه‌ی فرهنگ دماب شامل کتابخانه‌ای با بیش از شش هزار جلد کتاب، فیلم‌خانه، سایت کامپیوتری، اتاق علم و موزه‌ی مردم‌شناسی (با بیش از سیصد سند تاریخی، دویست قطعه‌ شی و ابزار کار و زندگی روستاییان) است.
ساخت و تاسیس کودکستان از دیگر اقدامات این بخش است. این نهاد امروز پوشش آموزشی سی و دو کودک روستا را بر عهده دارد و آموزش مربیان و تغذیه‌ی رایگان کودکان از برنامه‌های این مرکز است.

ج- پيگيری ثبت آثار تاریخی روستا در فهرست آثار ملی:
تا کنون قلعه‌ی دماب، قلعه‌ی علی‌احمد و قلعه‌ی جلوگیر در فهرست آثار ملی کشور ثبت شده‌اند و ثبت سایر آثار تاریخی روستا و همچنین بافت تاریخی آن در جریان است.

د- شناساندن و معرفی:
از مهم‌ترین اقدامات انجام شده برای شناساندن روستا ایجاد سایت اینترنتی روستای تاریخی دماب (به پنج زبان زنده‌ی دنیا)، انتشار خبرنامه‌ی اینترنتی، انتشار نشریه‌ی قاصدک پرچین‌های دماب (برنده‌ی جایزه‌ی دوم نشریات دانش ‌آموزی کشور) و معرفی دماب و تجربیات در رسانه‌ها است.
ایجاد و رشد سازمان‌های غیر دولتی نظیر تشکیل انجمن دوست‌داران دماب (جوانان) و تشکیل انجمن دمابیان در تهران از دیگر فعالیت‌ها در این زمینه است.
همچنین احيا سوغات دماب، بازآموزی بافت صنايع دستی و فعال‌سازی فرايند اقتصادی و توليد و فروش صنايع دستی کمک شایانی در معرفی دماب کرده است.

ه- توسعه‌ی اقتصادی:
تمامی فعالیت‌ها برای روستاییان زمانی معنا می‌یابد که علاوه بر تقویت احساس تعلق و بازیابی هویت، درآمد و وضع زندگی آن‌ها بهبود یابد. در این راستا تشویق سرمایه‌گذاران به ایجاد واحد‌های صنعتی در روستا (که البته برای رسیدن به این هدف نیاز به بسترسازی بیشتر در داخل روستا در این زمینه است) و آغاز مطالعات جهانگردی برای روستا (با هدف تبدیل دماب به یک مقصد گردشی در سطح استان در کوتاه مدت و در سطح کشور در میان‌ مدت) از تلاش‌های این بخش است.

دستاوردها:
از مسیر همین فعالیت‌های انجام شده، امروز نتایج زیر در روستا قابل مشاهده است:
- گسترش احساس تعلق به روستا؛
- ارتقا سطح دانش و فرهنگ كودكان و نوجوانان؛
- گسترش ارتباط مهاجران با روستا؛
- جلب مشاركت مالی و كاری دمابيان؛
- گسترش احساس افتخار به روستا؛
- شكل‌گيری جريان حمايت مستمر دمابيان؛

دماب: بیم‌ها و امید‌ها؛
علی‌رغم دستاورد‌های قابل توجه ذکر شده کمبود درآمد و عدم اشتغال، همچنان مشکل اصلی روستاییان است. زنان در روستایی که در گذشته‌ی خود کدخدای زن داشته است، در هیچ زمینه‌ای نقش فعال ندارند. میانگین سنی اهالی روستا بالاست و روستا بدون جوانان خود بی‌روح است. اما خستگی‌ناپذیری در حرکت رو به جلو در امید به آینده را در دل تمامی بانیان این حرکت زنده نگه داشته است. آیا ما موفق می‌شویم؟

يک حرکت حقوقی و اعتراضی

2005-05-28T09:59:00.000+04:30

برای آزادی هرچه سریع‌تر اکبر گنجی همکاری خود را از این حرکت دریغ نکنیم...

با کلیک روی Human Rights یا لینک دادن به آن در سایت یا وبلاگ‌ خود، در ساخت این بمب گوگلی همراه هم باشیم.

متن نامه به ارگان‌ها، مقامات و رسانه‌های بین‌المللی:
اکبر گنجی قدیمی‌ترین روزنامه‌نگار ایرانی‌ست که به دلیل ابراز عقيده و دفاع از آزادی و حقوق حرفه‌ی روزنامه‌نگاری، زندانی است. وی به بهانه‌ی انتقاد از مقامات دولتی به دست بالاترین مقامات قوه‌ی قضائیه‌ی جمهوری اسلامی، محكوم شده است و تا این لحظه بيش از ٦١ ماه است كه در زندان به‌سر می‌برد. او در طول اسارتش به انتشار "مانیفست جمهوری‌خواهی" - اثری که به قصد ارائه‌ی راه‌کار برای رسیدن به جامعه‌ی باز و دموکرات نگاشته شده است - و دعوت مردم به نافرمانی مدنی مبادرت ورزیده است و از همین‌رو به سختی مورد خشم و کینه‌ی حاکمان و مسئولان قضایی قرار گرفته است که از طریق سوء استفاده از قدرت قانونی سعی در خاموش ساختن صدای وی دارند، به‌طوری که حتی دکتر ناصر زرافشان وکیل مدافع گنجی نیز هم‌اکنون در زندان به‌سر می‌برد. اكبر گنجی در اعتراض به برخورد ناعادلانه و غير قانونی با وی و عدم برخورداری از مرخصی استعلاجی، از ساعت ‌١٩ پنجشنبه ‌٢٩ ارديبهشت ‌٨٤ اعتصاب غذای نامحدودی را آغاز کرده است و این در حالی‌ست که وی به‌شدت بیمار است و نیاز مبرم به درمان‌های ویژه دارد. ما روزنامه‌نگاران و وبلاگ‌نویسان ایرانی نگران سلامتی گنجی هستیم و به دلیل خودداری مسئولین قوه‌ی‌ قضائیه از آزادی و درمان وی، خواهان اقدام فوری نهادهای حقوق بشری برای تحت فشار گذاشتن قوه‌ی قضائیه‌ی ایران برای آزادی و درمان وی هستیم. تحت شرایط فعلی، مسئولیت جان اکبر گنجی با نهادهای بین‌المللی حقوق بشر و آزادی‌خواهان جهان است.

متن نامه به انگلیسی:

Akbar Ganji is the longest-serving political prisoner in Iran’s journalistic community, jailed for expressing his opinion in defense of freedom and the professional rights of journalists. He was convicted by high-ranking judiciary officials in the Islamic Republic for criticizing government officials, and has so far spent more than sixty-one months in prison. Since his imprisonment, Ganji has published “The Republican Manifesto,” a work that outlines plans for achieving an open and democratic society, and has invited the people to engage in civil disobedience. These actions have brought him further wrath from the officials of the judiciary, who are abusing their legal powers to silence his voice, so much so that even his attorney, Dr. Nasser Zarafshan, has been sent to prison.
At 7 PM on Thursday, May 19th 2005, Ganji went on an indefinite hunger strike to protest his unfair and illegal treatment, including the refusal to grant him medical leave. This is while he is severely ill and is in dire need of special medical attention. We Iranian journalists and bloggers are extremely concerned about Ganji’s health, and we call on human rights organizations to take immediate measures to pressure Iran’s judiciary to release and treat him. In the present circumstances, international human rights organizations and freedom-loving people all over the word are responsible for the protection of Akbar Ganji’s life.

چی بود و چی شد!

2005-05-23T23:24:00.000+04:30

همین هشت سال پیش بود که وقتی فهمیدم برادرم به "برتولت برشت" رای داده، از زور عصبانیت داشتم منفجر می شدم... همین هشت سال پیش بود، وقتی خاله‌ی گرامی خسته و کوفته از کوه برگشته بود به زور مجبورش کردم که با هم برویم تا رای بدهد... همین هشت هشت سال پیش بود که خدابیامرز خانم چ. که یک پسرش به دست ساواک و پسر دیگرش بعدها کشته شده بود، به پدر زنگ زد و گفت که حتما رای بدهید... آری! همین هشت سال پیش بود که چنین روزهایی، امید پررنگ‌ترین واژه‌ی زندگی‌مان شده بود.
در این هشت سال هر وقت چشمم به شماره‌ی هفتاد و شش دوهفته‌نامه‌ی "عصر ما" در کمدم می‌افتاد، از خودم می‌پرسیدم چرا این شماره را نگه داشتم؟ متن سخن‌رانی آقای خاتمی در مراسم تحلیف ریاست ‌جمهوری که در آن چاپ شده است؟ بخش‌هایی از آن‌را این جا می‌نویسم:

"...
ملت شریف ایران در پرتو حضور و مشارکت عظیم و آگاهانه‌ی خویش در هفتمین دوره‌ی انتخابات ریاست جمهوری حماسه‌ای عظیم آفرید و اعتماد و اعتباری عظیم را به نظام مقبول خود ارزانی داشت.
...
ارتقای سطح دخالت و مشارکت صاحب‌نظران در فرایند تصمیم‌سازی و تصمیم‌گیری دولت، هم انجام وظایف و تکالیف متقابل دولت را تسهیل خواهد کرد و هم مهم‌ترین حق مردم یعنی تعیین سرنوشت را محقق خواهد نمود.
برای دسترسی به این مهم، حکومت موظف است فضای امنی برای برخورد اندیشه‌ها و رای‌ها در چهارچوب ضوابطی که اسلام و قانون اساسی مشخص کرده است، فراهم سازد.
...
ایجاد فرصت‌های مساوی و تضمین دسترسی همه‌ی ملت از موهبت‌های جامعه و فراهم کردن زمینه‌ی شکوفایی استعدادها و آفرینندگی مردان و زنان در همه‌ی عرصه‌ها، مقابله با تبعیض و زیاده‌طلبی و زدودن ننگ فقر و تامین زندگی شرافت‌مندانه برای همه‌ی افراد به‌ویژه محرومان و مستضعفان از وظایف قطعی دولت اسلامی است.
...
«حمایت از آزادی و حرمت اشخاص و حقوق ملت» که این سوگند آن را به منزله‌ی وظیفه‌ای اساسی برعهده‌ی رییس جمهور می‌گذارد، از جمله ضرورت‌های برآمده از انسان در آیین الهی است.
...
در جامعه‌ای که با حقوق خود آشناست و در آن قانون حکم‌فرماست، حقوق و حدود همه‌ی شهروندان به رسمیت شناخته می‌شود و «دولت» و «ملت» به‌صورت مجموعه‌های مرتبط، محق و مکلف معنا می‌یابد. هر‌کس در نظام اسلامی زندگی می‌کند و به قانون گردن می‌نهد، حق زندگی، بیان اندیشه و برخورداری از زندگی خوب و مشارکت در امور اجتماعی، اقتصادی و سیاسی را دارد و نظام موظف به پاسداری از این حق‌ها و حریم‌ها و فراهم آوردن زمینه‌های آرامش و آسودگی خاطر مردم در تمامی عرصه‌های عمومی و خصوصی زندگی و تلاش برای حاکمیت قانون و ضابطه و استقرار امنیت و ثبات است.
...
باید مردم را باور کنیم و با درد و رنج آن‌ها زندگی کنیم. عزت مسئولان در این است که خود را خدمت‌گزار مردم بدانند و آن‌را رویه‌ی جاری خود قرار دهند.
...
وجود ایرانی سربلند، آباد و مستقل در متن جامعه‌ی جهانی آرزوی همه‌ی ایرانیان متعهد و غیرت مند است.
...
مردم باید باور کنند که حق تعین سرنوشت دارند و حکومت هم حدودی دارد. اقتدار حکومت نه با زور و خودکامگی بلکه با قانونی عمل کردن و رعایت حقوق، حدود، تکلیف‌ها و اختیار‌ها و جلب مشارکت مردم و دخالت آنان در تصمیم‌سازی‌ها تحقق می‌یابد.
...
مردم ارزنده‌ترین و مهم‌ترین سرمایه‌ نظام ما هستند و حضور همیشگی آنان در همه‌ی صحنه‌های کشور ضرورتی گریزناپذیر است.
...
من به عزم و اراده‌ی اسلامی و ملی همگان در این فصل نوین تاریخی امیدوارم و شور و نشاط و همت همه‌ی زنان و مردان به‌خصوص جوانان و نوجوانان برومند کشور امید من‌ را دوچندان می‌کند.
..."

امروز با این وجود که از رای خود به خاتمی پشیمان نیستم و حتی از آن دفاع می‌کنم، اما فکر می‌کنم دیگر این روزنامه را باید به دور بیاندازم.

سفید

2005-05-22T15:49:00.000+04:30

برای آزادی همه‌ی زندانیان اهل قلم و برای هم‌صدایی و هم‌بستگی با خبرنگاران متحصن در مجلس (به پیشنهاد ف. م. سخن):
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.

برای مجتبی سمیعی ‌نژاد

2005-05-10T20:26:00.000+04:30

آقاي شاهرودی!
بدون اینکه به حرف و حدیثی بپردازم (که خود به‌تر از ما می‌دانید):

به خاطر عدالت، مجتبی سمیعی نژاد را آزاد کنید.

مروری بر دسته‌بندی هرزکامنت‌ها

2005-05-09T20:32:00.000+04:30

امروزه برای روبرو شدن با هر پدیده‌ای نیازمند شناخت آن هستیم. این شناخت، گاه از راه تجربه برای ما به‌دست می‌آید و گاه می‌توان از راه مطالعات نظری به آن رسید. معضل اسپم در اینترنت و بحث درباره‌ی آن دیر زمانی‌ست که فراگیر شده و حتی سایت‌های بزرگ سرویس‌دهنده‌ی خدمات اینترنتی را به برنامه‌ریزی و تخصیص بودجه‌های کلان برای مقابله با این پدیده واداشته است. در این نوشته سعی می‌کنم که با تأملی بیشتر بر هرز‌کامنت‌ها به روبرو شدن با این پدیده، شفافیت بیشتری ببخشم.
با وجود جستجوی فراوان تعریف واحدی برای اصطلاح «هرزکامنت» پیدا نکردم، ولی می‌توان آن‌ها را در سه گروه اصلی دسته‌بندی کرد:

1- پیام‌های تبلیغاتی(Advertisements) :
این دسته شامل پیام‌هایی هستند که کارکرد تبلیغاتی دارند و حاوی یک لینک به سایت یا وبلاگی دیگر می‌باشند. این لینک می‌تواند آدرس سایتی تجاری یا سایتی با محتوای اهانت‌آمیز یا یک سایت پورنو باشد. این گروه از پیام‌گذاران در کنار تبلیغ، هدفِ بالا بردن مقدار Page Rank سایت خود در موتور جست‌جوی گوگل را دنبال می‌کنند. در واقع هرچه تعداد لینک‌های ارجاع شده به یک سایت بیشتر باشد، رتبه‌ی آن سایت (Ranking) در موتور‌های جستجو بالاتر می‌رود و این گروه با استفاده از این تکنیک دست به چنین کاری می‌زنند.

2- پیام‌های توهین‌آمیز (Abusive Comments):
در این پیام‌ها به نویسنده‌ی وبلاگ یا به سایر پیام‌گذاران یا به شخص دیگری توهین می‌شود. به کار بردن الفاظ رکیک، اطلاق نسبت ناروا از جمله شاخص‌های این دسته از هرز‌کامنت‌ها است. در تعیین این نوع پیام‌ها باید به برداشت‌های مختلف از برخی کلمات و لحن نوشتاری پیام‌گذار توجه داشت و تنها بنا به سلیقه‌ی شخصی هر پیامی را به‌عنوان مطلب توهین‌آمیز تلقی ننمود.

3- پیام‌های خارج از موضوع (Wildly off-topic Comments):
و اما دسته‌ی سوم، پیام‌های بی‌ارتباط با موضوع نوشتار می‌باشد. در این پیام‌ها نه کالا یا سایت دیگری تبلیغ شده است و نه در آن توهینی صورت گرفته است؛ اما آنچه به عنوان پیام نوشته شده، «کم‌ترین» ارتباطی با مطلب مربوطه ندارد.
موارد زیر نمونه‌هایی از این دست پیام‌ها می‌باشد:
- دعوت خواننده به دیدن وبلاگ خود؛
- دعوت خواننده به خواندن مطلبی بی‌ارتباط با موضوع نوشته در وبلاگ خود؛
- درج اعلامیه، بیانیه و نظرات بی‌ارتباط با نوشته؛
و نمونه‌های دیگر.
تمایز این گروه از هرز‌کامنت‌ها با گروه اول در این نکته است که برای پیام‌گذار در این حالت Page Rank اهمیت چندانی ندارد و آن‌ها بیشتر به دنبال دیده شدن یا خوانده شدن وبلاگ، نوشته یا نظر خود هستند. در واقع تعامل اجتماعی بیشتر (در وبلاگ‌شهر) هدف نهان این گروه است.
نکته قابل توجه دیگر نقش مهمی است که هویت یک وبلاگ (و نه صرفاً دیدگاه فردی نویسنده‌ی آن) در تعیین ارزش یک پیام به‌عنوان اسپم (از نوع سوم) یا غیر‌اسپم دارد. به‌عنوان مثال در بیشتر نوشته‌های وبلاگ زیتون اولین پیام در پیام‌گیر، پیام «اول» است. بدون توجه به فضای صمیمانه‌ی این وبلاگ، این پیام را می‌توان در رده‌ی پیام‌های خارج از موضوع دسته‌بندی کرد؛ اما در چنین فضای دوستانه‌‌‌ای وجود این نوع پیام‌ها کاملاً عادی‌ست و حتی می‌توان ادعا کرد که کامل‌ کننده‌ی فضای گرم و دوستانه‌ی حاکم بر محیط آن وبلاگ است.

آنچه که به عنوان Spam یا Comment Spam در فضای سایبر شناخته شده است، بیشتر به گروه اولی که اشاره شد، باز می‌گردد؛ و آنچه که ما امروز در وبلاگستان فارسی با آن روبرو هستیم بیشتر هرزکامنت‌هایی از نوع دوم و سوم است.

امید است با دامن زدن یه این بحث‌ها به شفاف‌تر شدن این نوع مفاهیم در وبلاگ‌شهر و در پی آن سالم‌تر و بانشاط‌تر شدن این فضا کمک کنیم.

فهرست مراجع این نوشتار:
1- مختصری درباره «اخلاق وب‌نگاری» (مسعود برجیان / پیام ایرانیان)؛
2- اندر باب وبلاگ‌خوانی و کامنت‌نویسی (ناصر خالدیان / نقطه ته خط)؛

3- Comment policy (Jonathon Delacour / the heart of things);
4- A step toward solving comment spam? (Kuro5hin);

غضنفر سوتی می‌ده، فری رو چرا می‌کشی بیرون؟

2005-05-01T01:54:00.000+04:30

بحث هرز‌کامنت‌ها به یکی از بحث‌های اصلی وبلاگ‌شهر تبدیل شده است و ناصر (به طور موقت؟) و فرناز هم برای ابد بخش نظر‌خواهی خود را بستند. بی‌مقدمه به سراغ اصل مطلب و بیان دیدگاه خود می‌روم:

در کجا و برای چه می‌نویسیم؟
شاید بهتر بود برای پاسخ به این دو پرسش ابتدا تعریفی مشخص از پدیده‌ی وبلاگ ارائه دهیم، اما اجازه دهید برای این کار تنها از یک تشبیه استفاده کنم. من وبلاگ را به ویترین یک نمایشگاه تشبیه می‌کنم! کالای عرضه شده در این ویترین می‌تواند خاطرات ما، روز‌نوشت‌های ما، نگاه به مسائل روزمره‌ی جامعه یا مقالات و نوشته‌های تخصصی باشد. هر آنچه می‌نویسیم و در هر حالتی که می‌نویسیم این اثر متعلق به ماست. آنچه نباید فراموش کنیم این است که ما در دفترچه‌ی خاطرات شخصی خود نمی‌نویسیم و همیشه دوستان و رهگذرانی از کنار این ویترین عبور می‌کنند. می‌دانیم آن‌ها این حق را دارند از کنار این ویترین با بی‌توجهی عبور کنند یا لحظه‌ای نظاره‌گر آنچه ما عرضه کرده‌ایم، باشند و باز به طور حتم می‌دانیم این نمایشگاه ما در چه مختصات مکانی و زمانی قرار دارد و انتظار نداریم که تنها فرهیختگان از این گذرگاه عبور کنند.
اگر تشبیه وبلاگ را به ویترین یک نمایشگاه بپذیریم، می توان باز گذاشتن و بستن بخش پیام گیر را به قفل کردن یا باز گذاشتن درب ورودی این نمایشگاه تشبیه کرد. با این کار یا ما می‌پذیریم که تنی چند از این دوستان و رهگذران به داخل نمایشگاه ما آمده، نوشته‌های ما را از نزدیک مورد «نقد و بررسی» قرار دهند و گاهی با خود ما به گفتگو بنشینند یا نه. یکی از ایراداتی که به این تشبیه می‌توان گرفت اینجا آشکار می‌شود. ما در دنیای واقعی می توانیم یک نگهبان در جلوی درب ورودی قرار دهیم یا شرط ورود را داشتن گواهی سلامت از یک روان‌شناس و ... قرار دهیم، اما چنین امری در یک وبلاگ با امکانات فعلی بعید است.
واقعیت این است که ما در وبلاگ‌شهر می‌نویسیم و نه در آرمان‌شهر (منتقد عزیز در نوشته‌ی خود به نوعی به همین مطلب اشاره کرده‌اند). راستی چرا ما برای سایت و یا وبلاگ خود بخشی به نام Member Area درست نمی‌کنیم تا فقط دوست‌داران و منتقدین واقعی مطالب ما بتوانند آن‌ها را بخوانند؟ پاسخ جز این‌ست که ما برای همه می‌نویسیم؟ حتی وقتی می‌گوییم ما برای دل خود می‌نویسیم!ما پیش از هر هدف دیگری که داریم، وبلاگ می‌نویسیم که همه بتوانند نوشته‌های ما را بخوانند.

انسان فرهنگی، ‌کار فرهنگی...
آنچه که همه‌ی ما از این صفت «همه» می‌دانیم این است که اگر این حرف پیش از کلمه‌ی «انسان» بیاید هر انسانی با هر صفتی را شامل می‌شود. حتی انسان روان‌پریش (خواهش می‌کنم تعریف انسان را محدود نکنیم). سوال من این است: چرا از جهانگيرخان صوراسرافيل و فرخي يزدی و ميرزاده عشقی و محمد مسعود و امير كريم‌پور شيرازی و حسين فاطمی گرفته تا محمدجعفر پوينده و محمد مختاری که بابت «فقط نوشتن» به قتل رسيده‌اند، نوشته‌اند و باز هم می‌نویسند؟ آیا آنها هم اعتقاد دارند که مشكل فرهنگی ما در «زبان» قابل حل نيست؟ فقط برای دل خود و یا فقط برای مخاطب خاص خود نوشته‌اند و می‌نویسند؟ نظر بنده این است که نمی‌توان انسان فرهنگی بود و کار فرهنگی کرد و به بستر، ابعاد و همین‌طور رسالت یک کار فرهنگی بی‌توجه بود. این کار فرهنگی نباید برای آن «همه» باشد؟ (لطفاً این «همه» را در چهارچوب فضای وبلاگ فارسی بخوانید.)
مهمان‌سرای بی‌نور و تاریک هر چند در کوتاه مدت پاکیزه‌تر از این تلقی از کامنت‌دونی است، ولی از بُعد نشاط و پویایی تفاوت چندانی با آن ندارد که هیچ... وبلاگ‌ها از همان ابتدای خلقت خود بخش پیام‌گیر را داشته‌اند و اگر عده‌ای (یا جمع کثیری) این بخش را با جای دیگر اشتباه گرفته‌اند، ما کم‌کاری و بی‌توجهی کرده‌ایم. بستن پیام‌گیر مشکلی را حل نمی‌کند و حتی اگر آن 48 ایمیل فرناز هم نبود، باز می‌دانستیم که این کار تنها انتقال مشکل از لایه‌ای به لایه‌ی دیگر است.

که عشق آسان نمود اول ولی...
به یقین الان که این سطور را می‌نویسم به علت تازه کار بودن در وبلاگ‌نویسی در مرحله‌ی "عشق آسان نمود اول" هستم (و می‌پذیرم که از سر شکم‌سیری می‌نویسم) و دوستانی که کرکره‌ی بخش نظرخواهی وبلاگ خود را پایین کشیده‌اند، از خوان "افتادن مشکل‌ها" هم عبور کرده و سپس چنین کرده‌اند. اما دیدگاه بنده این است که ما مراحل لازم و اصولی برای چنین کاری - بستن بخش پیام‌گیر - را طی نکرده‌ایم و تنها بنا به یک عادت دیرین ایرانی آن‌قدر صبر و متانت به خرج داده‌ایم و یا چنان خود را موظف به پاسخ‌گو بودن در برابر هر نوشته‌ای دانسته‌ایم که در نهایت کاسه‌ی صبرمان لبریز شده و سرانجام دست به چنین کاری زده‌ایم.
مجید زُهَری عزیز در یکی از نوشتارهای خود وعده داده بود که درباره‌ی اسپم‌های وبلاگی بنویسد. ما - شهروندان وبلاگ‌شهر - علاوه بر آن‌که هر یک اختیار وبلاگ خود را داریم به جد نیازمند این هستیم که به یک تعریف مشترک از هرز‌کامنت‌ها و اسپم‌های وبلاگی نزدیک شویم. این کار در مراحل بعدی، ما را از اتهام انتقاد‌ناپذیر بودن و ... مبرا می‌کند و چهارچوب بازی را برای «همه» مشخص می سازد. مکتوب کردن و به کار گرفتن این تعاریف و راهکار‌های بر‌آمده از آن در مرحله‌ی بعد، پافشاری بر اجرای آن و نیز سعی بر گسترش دادن آن در میان تمامی شهروندان وبلاگ‌شهر مسیری‌ست که بعد از چندین ماه آثار خود را نشان می دهد؛ بدون اینکه نشاط را از این فضا دور کند (این بند نه استراتژی که دیدگاه بنده است).

ترانه‌ی بزرگترین آرزو برای اکبر گنجی

2005-04-23T12:25:00.000+04:30

شاید هیچ سخن و فریادی التیام بخش رنج یک روز از این پنج سال نباشد؛ شاید تمامی این نوشته‌ها تا چند روز دیگر در هیاهوی تبلیغاتی کاندیداهای ریاست ‌جمهوری گم شود؛ ولی نه بی‌اثر بودن، نه فراموش شدن، نه دل‌سردی ما از ایجاد تحول و نه گذشته‌ی او و این که او خود نیز باید پاسخ‌گوی عملکردش در گذشته باشد، نباید مانع از این شود که ما فراموش کنیم اکبر گنجی پنج سال است تنها به دلیل پرسش‌گری و روشن‌گری در بند است. حق اعتراض از ما گرفته نشده است، از تلاش برای آزادی گنجی خسته نشویم. همه می‌دانیم فراموشی و دل‌سردیِ ما، برای اصل آزادی‌ و آزادگی (و نه تنها برای اکبر گنجی) از حبس و زندان مهلک‌تر است.

"...
آه اگر آزادی سرودی می‌خواند
کوچک
کوچک‌تر حتی
از گلوگاه یکی پرنده."

- پی‌نوشت:

با تشکر از خبرگزاری وبلاگ‌شهر برای این خبرچینی پرشکوه:

دوستانِ وبلاگ‌نویسی که پیش و پس از این نوشته برای اکبر گنجی قلم زدند:
- آیا کسی به یاد اکبر گنجی هست!؟ - وحید پوراستاد؛
- تولد شش سالگی! - وحید پوراستاد؛
- روایت تصویر – ف. م. سخن؛
- وب‌لاگ اکبر گنجی – ف. م. سخن؛
- شش سال شوخی نیست – سایه آبی؛
- به یاد اکبر - نیک‌آهنگ کوثر؛
- اکبر گنجی را آزاد کنيد! - مجید زُهَری؛
- تا تیغ قلم بر تن اشباح نشیند، «گنجی» ننشیند - مسعود برجیان / پیام ایرانیان؛
- گنجی زنده است! – سید سام‌الدین ضیائی؛
- اندیشه های در بند ... – پویا؛
- آن روزتلخ فراموش نشدنی – یادداشت‌های یک روح بلاگر در برزخ؛
- اكبر گنجی... مردی ايستاده بر آستانه – گوشزد؛
- اکبر گنجى را آزاد کنيد - پارسا صائبى؛
- مست دیوانه – فسون فسرده؛
- سکوت به احترام آقای اکبر گنجی - حسین خداداد؛
- به یاد اکبرگنجی و جست و جوگری بی پایانش - علی‌اصغر سیدآبادی / هنوز؛
- کمترین کار - منتقد؛
- اکبر گنجی - زیرتیتر؛
- گنجي؛ عصاره ي همه ي پارادکس هاي ِ من! - شادی شاعرانه؛
- از امروز تا هفته‌ی ديگه: همه‌ی ما گنجی خواهيم بود - مهدی هنرپرداز؛
- اکبر گنجی - امیدوار؛
- اکبر گنجی - زن - يوگي - تلاشي براي صداقت؛
- گنجی، جسارت وشهامت! - پرگار؛
- گنجی، جسارت وشهامت! - صعود برهنه؛
- برای اکبر گنجی - کائوس؛
- اکبر گنجی نغمه ناقوس معبد آزادی - بیژن صف‌سری؛
- آغاز ششمین سال مقاومت اکبر گنجی در زندان - آشیل؛
- حداقل يادی کنيم - رنجستان؛
- یادش گرامی - حنیف مزروعی / دفتر بی‌مخاطب؛
- به یاد اکبر گنجی و برای حجاریان - دل‌آرام غنيمی‌فرد / انتخاب زنان؛
- حمایت از اکبر گنجی و دیگر زندانیان سیاسی - سرزمین آفتاب؛
- یک هفته با گنجی - حسن درویش‌پور / دین و سیاست؛
- اکبر گنجی را آزاد کنید - صادق جم / بلاگ‌نوشت؛
- به حمايت از اکبر گنجی - شبنم فکر؛
- اکبر گنجی و تاوان آزادی - عباس معروفی / حضور خلوت انس؛
- یاد اکبر گنجی - علی خردپیر / م مثل ما؛
- به ياد گنجی و تمامی زندانيان سياسی - علی تمدن / بر ما چه گذشت؛
- گنجی - دریاروندگان؛
- برای تمام سیاسیون گرفتار در بند آرزوی رهایی دارم - الهه‌ی مهر؛
- ایستادن در کنار او - قاصدک؛
- اکبر گنجی - محمد جواد طواف / وحی شبانه؛
- شب در آیینه‌ شکست... - زیتون؛
- گنجی و همه‌ی زندانیان سیاسی را آزاد کنید - از میان ریگ‌ها و الماس‌ها؛
- اکبر گنجی - دخو؛
- در حمایت از اکبر گنجی... - شبگرد؛
- برای آزادی اکبر گنجی - مهرگان؛
- برای اکبر گنجی - هزار حرف نگفته؛
- به ياد گنجی، باطبی، اميرانتظام، سمیع نژاد و... - رهایی؛
- برای اکبر گنجی... - سرزرمین من؛
- اکبر گنجی را آزاد کنید! - شاهین زبرجد / فلسفه‌ی جهانی؛
- مردی که فراموش نخواهد شد! - مهدی محسنی / جمهور؛
- آن که گفت نه آن که گفت آری - مهدی جامی / سیبستان؛
- بوی عیدی‌، بوی سیب - سیدعطاءالله مهاجرانی / مکتوب؛
- در همبستگی با نویسندگان سایر وبلاگها – شیما کلباسی / زن ایرانی؛
- به نام اکبر گنجی – غوغای ستارگان؛
- شجاع‌ترین انسان‌ها... – حقوقدان؛
- برای حمايت از اکبر گنجی – دختر همسایه؛
- گنجی و دیگر زندانیان سیاسی را آزاد کنید. – زنانه‌ها؛

و دوستان وبلاگ‌نویسی که نام وبلاگ خود را به مدت یک هفته به «اکبر گنجی» تغییر دادند:
اهری، یک قطره، فراز، پستو‌ها، توفان، lifewilthlove، لنیوم، من در غربت، غریب تندرست، احمد سیف، روزمرگ‌ها.

و در دیگر رسانه ها:
- بیانیه‌ی گزارش‌گران بدون مرز – بخش فارسی گروه گزارش‌گران بدون مرز؛
- تقاضای شیرین عبادی برای آزادی اکبر گنجی – روزنامه‌ی اقبال؛
- برای اکبر گنجی – اکبر منتجبی / روزنامه‌ی شرق؛
- شير در قفس - ف.م.سخن (گویا)؛
- روزنامه نگاران در آغاز ششمين سال حبس گنجی - مسعود بهنود / BBC؛
- براي اكبر گنجی كه: گنج زری بود در اين خاكدان- مرتضی فلاح ميبدی / روزنامه‌ی اقبال؛

از میان یادداشت‌های یک دوست

2005-04-19T14:36:00.000+04:30

گاهی وقت‌ها در میان یاد‌داشت‌های دوستان نوشته‌های دلنشینی پیدا می‌شه:

امروز دیر شده بود
فردا هم رفته بود
زمان نمی‌دانستم بود
قدیسی نیست
قدیسان پیرند
نخواهند آمد
دروغ‌ها از تلخ حقیقت بهتر‌ند
دوباره دور خواهم زد
خیال دروغی، تنها تصویر واقعی من بود.

ک. زینی – بهمن 1383

سردرگمی‌های یک شهروند

2005-04-16T15:24:00.000+04:30

همکار هم‌اتاقی:
- ... تو در انتخابات شرکت می‌کنی؟
- نه. بستگی داره البته، اگه موسوی بیاد شاید...
- از خانواده چی؟
- فکر نکنم.

یه همکار دیگه:
- آقای ... در انتخابات شرکت می‌کنی؟
- نه. من اصلاً نمی‌دونم کیه؟ چیه؟ کیا هستن؟
- اگه می‌شناختی چی؟
- نه.
- چرا؟
- چون فرقی نمی‌کنه.

و اون یکی همکار:
- فلانی تو چی؟
- نه. نتیجه نداره.
- تحت هر شرایطی؟
- نعععععع.

و یکی از خانم‌ها:
- شما رای می‌دین؟
- نه بابا. هیچ کس صلاحیتش رو نداره.
- اگه کسی داشت؟
- بله.

فردای اون روز در تاکسی و بعد از کلی درد دلِ آقای راننده:
- حالا حاج آقا شما این دفعه رای می دید؟
- نه آقاااااااا. مگه دیوانه‌‌م!
- خوب چرا؟
- فایدش چیه آقا؟

آقای سلمانی:
- آقا ... شما رای می‌دین؟
- نه فرهنگ جان. اون دفعه‌های قبل هم به حرف شما دانشجو‌ها گوش کردیم، این طوری شد.

قصد من فقط پرس و جو به جهت یافتن چراهای پاسخ‌ پرسش‌شوندگان بود و به‌هیچ‌ وجه قصد نظرسنجی و آمارگیری نداشتم. این همه پاسخ "نه" می‌تواند ناشی از نا‌امیدی باشد، یا بی‌تفاوتی و یا به‌ قول نیک‌آهنگ این انتخابی‌ست بین رای دادن و رای ندادن؟
در بخشی از یادداشت پیشین نوشتم که چرا از دیدگاه من رای دادن بی‌اثر است و امروز ما بیشتر از این رنج می‌بریم که ساختار قدرت در ایران تنها ظاهری دموکرات دارد تا این‌که چه ‌کسی رئیس‌جمهور آینده‌ی ج. ا. ا. باشد و یا نباشد. بهترین استدلال‌هایی که در برابر این مطلب خواندم (ضمن احترام به مطالب دیگران)، نوشته‌ی خورشید خانوم (چرا من به معین رای‌ می‌دم؟) و همین‌طور یادداشت شایان مشاطیان (حاشیه بر بحث انتخابات) است. شاید بعد از بیست سال رای دادن برای ما (مردم) معنا‌دار شده است، ولی آیا این رای ما برای حاکمیت نیز همان معنا را دارد؟ آقای معین فرد معقولی‌ست و البته بعید است که بتوانند گروهی مناسب برای کابینه‌ی خود انتخاب کند (با توجه به این‌که مجلس هفتم حتی یک خبرنگار غیر‌خودی را هم تحمل نمی‌کند)، اما آیا آقای خاتمی فردی غیرمعقول بودند و کابینه‌‌ای غیرمناسب داشتند؟ از این رهگذر چه به دست آمد جز دیدن همان چند تئاتر، چاپ شدن چند کتاب خوب، شنیدن صدای زن در موسیقی سنتی آن هم به‌صورت هم‌خوان و گه‌گاه چند انتقاد بی‌پاسخ در روزنامه‌ها؟ من نیز همچو خورشید خانوم انتظار خاصی از آقای معین و یا دیگر کاندیداها «نمی‌توانم» داشته‌ باشم، ولی آیا هدف ما دیدن تئاتر و ... بود و قرار است برای چهار سال (بخوانیم هشت سال) دیگر هم همین باشد؟ قرار است به نسل بعد از خود همین چند محصول فرهنگی بایگانی در تاریخ را هدیه کنیم؟
از سوی دیگر به گفته‌ی نیک‌آهنگ می‌توان این بار رای ندادن را انتخاب کرد. اما من این انتخاب را هم، انتخابی از سر اجبار می‌بینم یا لااقل بگویم هیچ افق روشنی در ورای این انتخاب - رای ندادن - برای من مشخص نیست. بهتر بگویم آن‌ها که رای می‌دهند دلایل خود را (چه درست و چه غلط) در ظرف زمانی آینده ارائه می‌کنند و آنها که قصد رای ندادن دارند، تنها از گذشته سخن می‌گویند و در هیچ‌جا از نتایج این رای ندادن سخنی در میان نیست.
آزادی پیش‌شرط هر انتخابی‌ست و مسئولیت‌پذیری در هر انتخاب لازمه‌ی به‌ثمر رسیدن هدف آن انتخاب.

درباره‌ی یک پیشنهاد «سپید»

2005-04-09T17:04:00.000+04:30

پیشنهاد «سپید» عیسی سحرخیز در مورد انتخابات ریاست‌جمهوری، پیشنهادی قابل تأمل است. این پیشنهاد را از طریق مقاله‌ی جمشید اسدی که خبرچین (خبرگزاری وبلاگ‌شهر) به آن لینک داده است، خواندم.
ایشان پیشنهاد خود را در دو مرحله ارائه داده‌اند. مرحله‌ی نخست این پیشنهاد تاکید بر انتخابات آزاد، نفی انتخابات فرمایشی و نظارت استصوابی از طریق بر‌ تن کردن جامه‌ی سفید و نفی خشونت و شرکت در گردهمایی‌ها و میتینگ‌ها در فضای باز، میادین و پارک‌هاست.
فکر می‌کنم محافظه کاران امروز بیش از هر گروه دیگری از این خواست‌های مردم ایران آگاه هستند. کدام نهاد حکومتی‌ست که نداند اکثریت مردم با اعمال نظارت استصوابی در انتخابات مخالف هستند؟ قرار است چه پیام جدیدی در این گرد‌همایی- ها به حاکمیت صادر شود، که تا‌ کنون صادر نشده است؟
مرحله‌ی دوم پیشنهاد «سپید» در دو حالت مطرح می‌شود. حالت اول منوط به فراهم شدن زمینه‌ی انتخابات آزاد در روز رای‌گیری‌ست که در آن‌ صورت "باز در صحنه خواهيم ماند، سفيد خواهيم پوشيد، پرچم سفيد در دست خواهيم گرفت... فرياد خواهيم زد رئيس جمهور تداركاتچي نمی‌‏خواهيم و پيگير مطالبات و خواسته‌های خود هستيم". حالت دوم این مرحله رد صلاحیت نامزد های مورد نظر ما و در کل عدم امکان برگزاری یک انتخابات آزاد در 28 خرداد 84 است که در این حالت "... باز در خانه نخواهيم نشست، با جامه‌ای روشن بر تن و پرچمی سفيد در دست و ... با برگ رای سفيدی در صندوق به خشونت‌طلبان و مستبدان نه خواهيم گفت... اين رنگ سفيد، اين حركت مسالمت آميز و اين رای پيام مردم ايران خواهد بود."
هر چند بعید به‌نظر می‌رسد که پیش شرط حالت اول مرحله‌ی دوم پیشنهاد «سپید» - امکان شرکت در یک انتخابات آزاد - فراهم شود، اما آیا مشکل امروز ما برگزاری یک انتخابات آزاد است؟ آیا اقتدار‌گرایان پس از آن دیگر به خواست و اراده‌ی ملی تن خواهند داد؟ آیا این رای پیش از آن که نشانگر یک انتخاب آزاد باشد، نشانگر تائید اعمال اقتدارگرایان در این هشت سال و تن دادن به آن سنگ‌اندازی‌ها برای چهار سال دیگر نیست؟ منکر پیشرفت‌های حاصل شده در این دوران نیستم، کسی هم نمی‌تواند ره صد ساله را در یک شب طی کند و قرار هم نیست واقعیت‌ها را نادیده بگیریم و تنها به ایده‌ال‌ها فکر کنیم؛ ولی از دید بنده اقتدارگرایان با این رای ما، قدرت مانور بیشتری می‌گیرند. از دست دادن این صندلی برای آن‌ها که تنها این پست را ندارند، تنها یک شکست یک‌ماهه است. آن‌ها امروز بیشتر محتاج این رای هستند تا به‌دست آوردن صندلی ریاست‌جمهوری.
در حالت دوم این مرحله از پیشنهاد مطالبی طرح شده است که در شرایط کنونی باید مد‌نظر داشت. اینکه "اگر مردم از انتخابات قهر كنند، گوشه عزلت گزينند و در خانه بنشينند، ژنرال‌های داخلی و خارجی آينده ايران را ترسيم خواهند كرد..."، گزینه‌ی چندان دور از فکری نیست. اکثریت ما نمی‌خواهیم زمانی فرا‌ رسد که هر روز از تهران و سایر نقاط کشور خبر چند انفجار و چندین کشته و مجروح را بشنویم (و یا خودمان یکی از آن‌ها باشیم). از سوی دیگر من هنوز مطمئن نیستم که این رای سفید مانند آن بیست میلیون رای، به نفع خویش مصادره نخواهد شد و هر جناح و دسته‌ای (چه در داخل و چه در خارج) نخواهد گفت این رای سفید، رای به من بود! و و من هنوز مطمئن نیستم که این رای سفید آن تلنگر لازم را به آنجا که باید، وارد خواهد کرد یا نه؟

لینک‌های مرتبط:
- چرا من به معين رای می دم؟ (خورشید خانوم) - از دستش ندید؛
- رای سپید یا رای سکون؟ (م. کردی) - موقع خوندن خونسردی‌تون رو حفظ کنید!

و همینطور:
- ده بحراني كه ايران را به ويراني خواهد كشاند (نقطه ته خط)؛
- دریغ از درون (سایه آبی)؛

یادداشت‌های پراکنده

2005-04-08T23:09:00.000+04:30

هر روز با ده تا مطلب برخورد می‌کنم که تصمیم می‌گیرم در موردشون بنویسم، شب که می‌شینم این پشت همشون از سرم رفته. باید دست به‌ دامن یادداشت بشم.

***

مسیح علی‌نژاد خبرنگار ایلنا که از مجلس هفتم اخراج شد، با وبلاگ پویان به جمع وبلاگ‌نویسان پیوسته است. جایی در مورد ایشان خواندم که پشت هیچ در بسته‌ای نمی مانند (آدرس لینک یادم نیست) و اکنون ایشان صدها در جدید به‌روی خود و ما باز کرده‌اند.
در این سال‌ها حقیقت و ماهیت محافظه‌کاران بیش از هر زمانی بر همگان آشکار شده است، اما این امر برای خود آن‌ها اهمیت دارد؟

***

بخش فارسی گروه گزارشگران بدون مرز نوزده وبلاگ فارسی را به‌عنوان وبلاگ‌های برتر مدافع آزادی بیان انتخاب کرده است. با مراجعه به این بخش از سایت می‌توان به یکی از این نوزده وبلاگ رای داد. مهلت رای دادن تا اول ژوئن است.
در چند وبلاگ خواندم که بعضی از کاندیدا‌ها شایسته‌ی این انتخاب نیستند (با اجازه‌‌ی شما لینک نمی‌دهم)، نظر این دوستان می تواند درست باشد و البته حق اظهار نظر همیشه است؛ اما شاید بهتر باشد که اجازه دهیم که اگر عده‌ای بر‌خلاف آزادی قلم زده‌اند، نتیجه آنچه که کاشته‌اند را در پایان این رای‌گیری ببینند.

سالی که نکوست...

2005-04-06T12:14:00.000+04:30

مجلس هفتم در اولین روزهای بهاری سال همبستگی ملی و مشارکت مردمی، به موکلین خود عیدی داد و خبرنگار خبرگزاری ایلنا و روزنامه‌‌ی همبستگی را از مجلس – خانه‌ی ملت – اخراج کرد.
به هر حال شاید مجلس ملک خانوادگیِ بعضی‌ست که می‌گویند تا زمانی که من در مجلس هستم ... و دیگر نیازی نیست بپرسیم مبنای قانونی این حرف کدام است؟ شاید این خانم خبرنگار آن‌چنان بی ادب و بی‌نزاکت بوده‌اند که مجلسی که «هو» کردن را رفتاری عادی و در چهارچوب ادب و نزاکت می‌داند، رفتار ایشان را تاب نیاورده است!
میزان اعتقاد و التزام نمایندگان محترم مجلس هفتم به مقوله‌ی آزادی بیان و گردش آزاد اطلاعات در جامعه،‌ کاملاً مشخص بود و از دید بنده اتفاق چندان عجیبی رخ نداده است. به این فکر می‌کنم که رییس‌جمهور آینده نیز به‌ احتمال زیاد از همین طیف فکری خواهد بود و آن‌وقت ما چه روزگار روشن‌تری در پیش داریم. کسی چه می‌داند، شاید در آخر پاییز یکی از همین سال‌ها جوجه‌ها را ما بشماریم...

لینک‌های مرتبط:
- نوشته‌ی مسیح علی‌نژاد در وبلاگ وحید پور‌استاد؛
- برای ثبت در حافظه‌ی تاریخی مردم (وحید پور‌استاد)؛

پ. ن. – چند لحظه پس از اینکه این مطلب را پست کردم، در سایت خبری آفتاب خبر توقیف ماهنامه‌ی ادبی «کارنامه» را خواندم. این هم دومین عیدی سال همبستگی ملی و مشارکت مردمی.

فاجعه‌ی بشری

2005-04-02T20:42:00.000+04:30

می‌خواستم در مورد 13‌به‌در و نحسی این روز و این خبر که صدام به کمک بعضی از سران قبایل عراقی دیشب موفق به فرار از زندان شده و در منطقه‌ای سنی نشین در غرب عراق اعلام خود‌مختاری کرده، بنویسم. اما با شنیدن خبری دیگر ذهنم از مواردی که نوشتم، کاملاً منحرف شد:
"قهوه‌ی رایگان از غذای انسان‌های ایالت میشیگان آمریکا حذف خواهد شد. به گزارش آسوشیتد‌پرس برای 250000 دلار صرفه‌جویی در سال از ماه مارس 2005 دیگر از قهوه‌ی رایگان در زندان‌های این ایالت خبری نخواهد بود."
به نظر من این اتفاق چیزی جز یک جنایت نمی‌تواند باشد. چگونه کشوری که خود را سردمدار حقوق بشر در دنیا می‌داند، به خودش اجازه می‌دهد که زندانی‌ها را از نوشیدن قهوه‌ی رایگان محروم کند! سازمان‌های مدافع حقوق بشر کجا هستند؟ به نظر شما این یک فاجعه‌ی بشری نیست؟

.
.
.

اظهارات یک پزشک ایرانی درباره‌ی مرگ خانم زهرا کاظمی، این پرونده را وارد مرحله‌ی جدیدی خواهد کرد. هنوز موضع‌گیری جدی از سوی مقامات ایرانی به‌جز دو مورد تکذیب مسئولین بیمارستان بقیةاللهِ اعظم و همین‌طور اظهارات سخنگوی وزارت امور خارجه نشنیدم. وارد چند و چون ماجرا که نمی‌توان شد... اما دو مطلب مدام در ذهنم بی‌قراری می کند:
- پیگیری دولت کانادا برای دفاع از حقوق هر یک از شهروندان خود در هر گوشه‌ی دنیا، قابل تأمل است. آیا دولت ایران هم در موارد مشابه، چنین عمل کرده است؟
- اظهارات این پزشک ایرانی می‌تواند کذب باشد و شاید ایشان تنها به‌خاطر گرفتن پناهندگی سیاسی از دولت کانادا به چنین‌کاری دست زده‌اند. اما اینکه یک پزشک ایرانی که به‌روایتی جانباز 70 در‌صد است، پس از 8 سال جنگ، 8 سال سازندگی و 8 سال اصلاحات تقاضای پناهندگی سیاسی برای خود و خانواده‌اش می‌کند (حال چه از راه دغل‌کاری و چه از راه دیگر)، قابل تامل نیست؟ اینجا دیگر صحبت از فرار مغزها نیست...

موفقیت دو عکاس ایرانی...

2005-03-31T11:11:00.000+04:30

بالاخره نتایج مسابقۀ انتخاب بهترین فوتوبلاگ که توسط سایت Photobloggies برگزار شده بود، اعلام شد و در قسمت بهترین فوتوبلاگ از منطقۀ آفریقا/خاورمیانه آرش عاشوری‌نیا با فوتو‌بلاگ زیبا و دیدنی کسوف و همچنین سام جوان‌روح با فوتوبلاگ Daily Dose of Imagery در سه قسمت بهترین فوتوبلاگ از کانادا، بهترین عکس خیابانی (Street Photography - از ترجمه مطمئن نیستم) و بهترین فوتوبلاگ سال برنده اعلام شدند. از اعتبار این سایت و جایزه زیاد آگاه نیستم، اما در هر حال مثل سایر خبرهایی از این دست خیلی خوشحال شدم و این موفقیت رو به این عزیزان تبریک می‌گم. در ضمن آقای حسن سربخشیان هم با فوتوبلاگ حسن‌پیکس در همان بخش آفریقا/خاورمیانه جزءِ پنج کاندیدای اصلی بودند.

سفرنامه‌ی نوروزی

2005-03-29T20:17:00.000+04:30

خداییش نوشتن کار سختیه، ولی خواندن هم در بعضی موارد غم‌انگیزه...
در این چند روز که وارد این محیط شدم، سعی کردم نگاه دقیق‌تری به نوشته‌های شهروندان وبلاگ‌شهر داشته باشم و به‌ سراغ وبلاگ‌هایی که پیش‌تر می‌خواندم و همین‌طور سایر وبلاگ‌ها رفتم. برای منِ تازه‌کار خیلی نکات آموزنده و مفید از این گشت و گذار حاصل شد. اما آنچه می‌خواهم مطرح کنم این‌ست که در وبلاگستان هم، همان مشکل تاریخی جامعهٔ ما به چشم می‌خورَد: اینکه هر کدام از ما، خود را و تنها خود را ترازوی حقیقت می‌دانیم و هر که با ما نیست بر ماست. و افسوس اینکه چنین امری بیشتر در وبلاگ‌هایی به چشم می‌خورد که در آن‌ها از فقدان آزادی در جامعه بیش از هر موضوع دیگری نوشته‌ می‌شود. چرا اگر کسی در وبلاگ خود (که از دید بنده یک حریم کاملاً شخصی به‌ حساب می‌آید) احساسات و تفکرات درونی خویش را می‌نویسد، باید با نظراتی آکنده از کلمات رکیک روبرو شود!؟ چرا وقتی من با نظرات کسی (حال هر‌قدر دون و پست از دیدگاه خود) مشکل دارم و یا حتی با خود او حساب شخصی دارم، باید واق واق سگ را از صدا و برنامه‌ی او دل‌‌پذیر‌تر بدانم!؟ اینکه من به‌راحتیِ آب خوردن به تو بگویم وطن‌فروش و تو در پاسخ من‌ را به‌همان سادگی جیره‌خوار رژیم معرفی کنی، کاستن از بهای آزادی در جامعه نیست؟ اختلاف‌نظر و وجود دیدگاه‌های مختلف مقدمه‌ی دموکراسی‌ست و هیچ‌کس با موضع‌گیری و اظهار‌نظر مخالفتی ندارد، اما کاش هم‌دیگر را چنین ارزان نفروشیم. به‌نظر شما، ما بیش از (و حتی پیش از) لوگو ساختن و بیانیه دادن در برابر سد‌های بی‌‌عدالتی و تمامیت‌خواهی در داخل کشور، به یک نوع خود‌‌نظمی و همین‌طور هم‌زیستی مسالمت‌آمیز در میان خود احتیاج نداریم؟

در سایت آینه پیش‌تر‌ها مطلبی خوانده بودم که خیلی به پیام آن اعتقاد دارم و دوست دارم آن را اینجا تکرار کنم:

"
بحث بالا گرفت. حرف چه‌کسی به حقیقت نزدیک است!؟
چهره‌ی آقای الزار یهودی مومن و باوقار سرخ شده است و رابی یوچانان به‌هیچ‌وجه تفسیر رابی الزار از تورات را نمی‌تواند بپذیرد. این در حالی‌ست که رابی‌های دیگر هم هر‌کدام تفسیری دیگر در ذهن دارند...
در گوشه‌ای از جلسه‌ی مفسران تورات، عارفی نشسته که ادعا می‌کند می‌تواند در یک حالت خاص این پرسش را از عرش کبریایی بکند و تفسیر درست را هم از او بخواهد.
مومنان موافقت می‌کنند.
عارف در خلسه فرو رفت و از خدا تفسیر درست را طلب کرد. خداوند که مشغول مطالعه‌ی تورات بود، کمی اوراق را به‌هم زد و سرش را تکان داد و گفت:
"خوب رابی الزار می‌گوید چنین و چنان، اما رابی یوچانان می‌گوید چنین و چنان و اما رابی امیتای هم هست که می‌گوید چنین و چنان..."

حرف چه‌کسی به حقیقت نزدیک است؟

روایتی بود از متون دینی یهود.
کار سختی است که بخواهی در مورد حقیقت ادعایی داشته باشی و سخت‌تر آنکه بخواهی آن را به دیگری بقبولانی!
آدام سلیگمن جامعه‌شناس و یهودی پایبند واژه‌ای ابداع کرده که جالب به‌نظر می‌رسد: "فروتنی معرفت‌شناسانه"؛ که آن را سنتزی کمال‌یافته میان شک‌گرایی و ایمان ‌می‌داند. فروتنی که از سر نادانی و ناتوانی نیست، بلکه از سر معرفت و خرد است.

آیا حقیقت نزد کسی باید باشد!؟

"

صبح ستاره باران

2005-03-22T21:01:00.000+04:30

چقدر این شعر استاد کدکنی با صدای استاد شجریان دل‌نشینه:

ای مهربان تر از برگ در بوسه‌های باران
بیداری ستاره در چشم جویباران

آیینۀ نگاهت پیوند صبح و ساحل
لبخند گاه‌گاهت صبح ستاره باران

باز آ که در هوایت خاموشی جنونم
فریاد‌ها برانگیخت از سنگ کوهساران

ای جویبار جاری زین سایه برگ مگریز
کاینگونه فرصت از کف دادند بیشماران

گفتی به روزگاری مهری نشسته در دل
بیرون نمی‌توان کرد حتی به روزگاران

بیگانگی ز حد رفت ای آشنا مپرهیز
زین عاشق پشیمان سر خیل شرمساران

پیش از من و تو بسیار بودند و نقش بستند
دیوار زندگی را زینگونه یادگاران

وین نغمه محبت بعد از من و تو ماند
تا در زمانه باقیست آواز باد و باران

روزی برای همه

2005-03-20T14:58:00.000+03:30

کمتر ار 2 ساعت دیگر، سال 83 هم تمام می‌شود و طبیعتاً الان وقت تبریک گفتن و بهاریه نوشتن است. چه خوب که در کنار این تبریک از هموطنان عزیزی که در زلزلهٔ زرند و سایر حوادث دردناک دیگر جان خودشان را از دست دادند، از بزرگان و هنرمندانی که دیگر در میان‌مان نیستند (مهدی فتحی، حسین منزوی، دلکش، حسین پناهی، نازنین نظام‌شهیدی، محمدرضا شریفی، سیاوش زندگانی، ژاله کاظمی، پرویز اتابکی و ...) یاد بکنیم و همچنین به یاد همهٔ آزاد‌مردان دنیا که تنها به دلیل روشنگری، دفاع از آزادی و انتشار اندیشه در زندان‌های تنگ‌نظری و خودکامگی دربند هستند، باشیم.
امید که در سال 84 علاوه بر لبخند، شادی، موفقیت و کامیابی، شاهد گسترش خردورزی دربطن جامعهٔ خود خود باشیم.
نوروز روزی‌ست که به همهٔ ما صرفنظر از هر دیدگاه و سلیقه، رنگ و نژاد و آیین و مسلک، تعلق دارد. نوروز بر همه مبارک.

در آغاز

2005-03-19T00:16:00.001+03:30

1– سلام.
2– چرا اینجا؟ نمی‌دونم. خیلی وقت بود که چنین تصمیمی داشتم، تا به این دفتر آبی رسیدم. به هر حال در این وبلاگ شما چیزی به غیر از خط‌خطی‌های ذهن من نخواهید خواند. شاید روزی این خط‌خطی‌ها به خطوطی منظم و با‌معنا تبدیل شوند؟
3- در جدال با خاموشی: همواره یکی از دغدغه‌های من، در یک نقطه و در یک لحظه پناه گرفتن بوده؛ سکوت رو همیشه دوست دارم، آرامش رو و خلوتگاهم رو. همیشه پژواک سکوت در جدال‌های درون و بیرونم، آرامش خاطری خوش بوده و هر جا که این سکوت رو شکستم، بازی رو باختم. سکوت برای من درجا زدن و آرام گرفتن نیست. آرام گرفتنی که متاسفانه این روز‌ها گرفتارش هستم و برایم آزار‌دهنده است...
4- برای خودم خیلی مهم بود که امروز – 29 اسفند – تاریخ اولین مطلب این وبلاگ باشه. بیش از یک قرن است که ما – ایرانیان - برای رسیدن به آزادی و استقلال مبارزه می کنیم و چنین روزی از دید بنده، سمبل نیکویی برای آرمان آزادی‌خواهی و استقلال‌طلبی جامعۀ ما‌ست. نظیر این روز در سدۀ اخیر تاریخ ایران کم نیست و ما همچنان در جدالیم تا عطر خوش آزادی و استقلال را در هوایی که از آن نفس می‌کشیم، ببوییم.
5- در این وبلاگ هیچ خط قرمزی نمی‌شناسم، جز رعایت حرمت و آزادی دیگران که آن هم آبی‌ست.
6- پیشاپیش از اینکه مطالب این وبلاگ رو می‌خوانید و احیاناً نظرات خودتون رو مطرح می‌کنید، ممنونم. از امیر‌حسین عزیز و سایر دوستانی که در طراحی من رو یاری دادند، ممنونم. همچنین باید از دوستانی که به بنده در ساختن اینجا کمک کردند، تشکر کنم؛ به‌ ویژه از بچه‌های پرشین‌تولز، بلغان‌تولز، امید و داریوش عزیز.
7- و در آغاز:
عاقبت منزل ما وادی خاموشان است
حالیا غلغله در گنبد افلاک انداز